Geen extra pan? Pak de gietijzeren pan
Zo verdeel je de gloed tussen bodem en deksel als de gietijzeren pan de oven voor de kladdkaka moet worden.
Naar de stoofpotgidsChocoladetaart boven open vuur – kladdkaka in een oven van twee pannen
Een vloer van steen, wanden van lucht en een dak van gloed
- 6 stukken
- Tijd: 15 min thuis + 30 min voor de gloed + ongeveer 30–45 min bakken
- Moeilijkheidsgraad: gemiddeld
- 11 ingrediënten
- 15 stappen
Het is donker geworden bij de schuilhut en de koffieketel heeft gekookt. Twee pannen staan in elkaar op het rooster, en als het deksel voor het eerst wordt opgetild, hangt er een geur van warme chocolade over de hele vuurplaats. Niemand pakt borden. Iedereen krijgt een lepel en eet direct uit het kleine pannetje terwijl de taart in het midden nog warm is.
Een chocoladetaart boven het vuur kan twee heel verschillende dingen worden: een luchtige chocoladecake of een compacte kladdkaka (Zweedse smeuïge chocoladetaart). Deze pagina kiest voor de kladdkaka, en die bak je in een oven die je bouwt van twee pannen. Hoe de methode in grote lijnen werkt, en waarom zand en water een verschillend resultaat geven, lees je in bakken boven het vuur zonder oven. Hier gaat het om de kladdkaka zelf.
Smeuïg of luchtig: daarom kladdkaka
In kladdkaka zit geen bakpoeder. Dat is bij het vuur juist het punt. Een luchtige cake bestaat uit luchtbelletjes die moeten stollen voordat ze knappen, en als je het deksel te vroeg optilt of de warmte schommelt, zakt hij in. Een kladdkaka heeft niets wat kan inzakken. Is hij iets te kort gebakken, dan is hij smeuïger, is hij iets te lang gebakken, dan is het een sappige chocoladetaart. Allebei eet je met plezier.
Wil je toch een luchtige chocoladetaart, dan is dat een sockerkaka met cacao, en die heeft een eigen pagina: sockerkaka in de gietijzeren pan. De klassieke kladdkaka in een gewone oven vind je in kladdkaka thuis.
Smeuïg, niet vloeibaar. Er zijn twee soorten smeuïg. Een kladdkaka met een vloeibaar midden is in de praktijk warm beslag, en daar zitten ei en bloem in die niet verhit zijn. Zweedse, Noorse, Finse en Deense eieren kun je prima rauw eten, maar eieren uit andere landen moet je niet rauw eten. Bloem is niet verhit en kan in zeldzame gevallen EHEC-bacteriën bevatten. Het risico is heel klein, maar daarom bak je de taart hier tot het midden smeuïg en gestold is, ook al blijft er nog wat aan de prikker plakken.
Bereiding
- Steek het vuur ruim op tijd aan, ongeveer een halfuur voor het bakken, en laat het opbranden tot een gelijkmatig kolenbed. Hoe je een vuur bouwt dat goede gloed geeft, lees je in vuur maken.
- Leg de stenen of het zand op de bodem van de grote pan, zodat er een laag van 2–3 centimeter ontstaat. Zet hem met het deksel erop op het rooster boven de gloed, zodat de oven warm wordt terwijl jij het beslag maakt. Reken op ongeveer tien minuten.
- Doe de boter in de kleine pan en smelt hem op het rooster aan de rand van de gloed. Roer en haal de pan eraf zodra de boter gesmolten is. Hij mag niet sissen of bruin worden.
- Roer de suiker, de vanillesuiker en het zout door de gesmolten boter. Laat de pan een minuutje staan zodat de boter iets kan afkoelen.
- Breek de eieren in de kom en klop ze licht los met een vork. Roer ze door het botermengsel. De eieren mogen niet in te warme boter terechtkomen, dan stollen ze in draadjes.
- Zeef of strooi de bloem en de cacao erbij en roer tot er geen klontjes bloem meer zijn. Roer niet langer dan dat. Schraap het beslag met de lepel van de randen zodat de bovenkant glad wordt.
- Haal met handschoenen het deksel van de grote pan en zet de kleine pan midden op de stenen. Controleer of er rondom lucht is. Doe het deksel op.
- Zet de grote pan op het rooster boven de gloed, niet in de vlammen. Heeft het deksel een platte bovenkant, dan kun je er een paar scheppen gloed op leggen. Draai de pan ongeveer elke tien minuten een kwartslag, zodat geen enkele kant te veel warmte krijgt.
- Kijk de eerste keer na ongeveer 25 minuten. Til het deksel snel op en doe het er weer op, bij elke keer kijken ontsnapt er warmte.
- Reken op ongeveer 30–45 minuten in totaal. De taart is klaar als de rand stevig is, de bovenkant mat en het midden smeuïg, zie het volgende deel.
- Haal de kleine pan eruit en laat de taart 10–15 minuten rusten. Het midden zet zich terwijl hij afkoelt, en je kunt de taart eten zonder dat hij uitloopt.
- Zet de room en de bessen klaar, deel lepels uit en eet direct uit de pan.
Zo zie je dat de kladdkaka klaar is
-
De vuistregel bestaat uit drie delen: rand stevig, bovenkant mat, midden smeuïg.
- De rand is gestold en laat een beetje los van de wand van de pan.
- De bovenkant is van glanzend mat geworden en heeft vaak fijne barstjes gekregen.
- Het midden wiebelt nauwelijks als je de pan voorzichtig schuin houdt. Golft het heen en weer als een pudding, dan heeft hij meer tijd nodig.
-
Doe daarna de prikkertest. Steek een lucifer of een schoon stokje ongeveer twee centimeter van de rand erin: die moet er bijna schoon uitkomen. Prik daarna in het midden: daar moeten vochtige, kleverige kruimels aan blijven hangen, maar geen glanzend beslag. Loopt er beslag van de prikker, doe het deksel er dan weer op en wacht 5–10 minuten.
-
De tijden zijn bij benadering. Kou, wind, de hoeveelheid gloed en hoe dik de kleine pan is, maken veel uit, dus vertrouw op de rand, de bovenkant en de prikker in plaats van op de klok.
Heb je dit recept gemaakt? Geef je beoordeling
0,0 van de 5 · 0 stemmen
van de 5
stem
stemmen
Wees de eerste die dit recept beoordeelt.
Bedankt voor je stem!
Je stem kon nu niet worden opgeslagen. Probeer het later nog eens.
Meer recepten om te proberen
Alle recepten →-
🔥 Boven vuur Appeltaart boven open vuur – karamel eronder, gloed erboven en omkeren aan het eind
-
🔥 Boven vuur Recept – Kaneelbroodjes uit de pan boven het vuur
-
🔥 Boven vuur Spaanse tortilla boven open vuur – zachte aardappel, een dikke koek en veilig omkeren
-
🔥 Boven vuur Popcorn boven open vuur – drie korrels, één laag en twee seconden
De oven in de pan: vloer, wanden en dak
Zie de buitenste pan als een klein huisje waar de taart in woont terwijl hij bakt.
- De vloer is de stenen of het zand op de bodem. De kleine pan mag nooit direct op de hete bodem staan, anders verbrandt de taart van onderen voordat het midden ook maar warm is.
- De wanden zijn de lucht eromheen. Een paar centimeter lucht aan alle kanten laat de warmte rond de kleine pan stromen in plaats van alleen één kant te raken.
- Het dak is het goed sluitende deksel, liefst met gloed erop. Zonder dak verdwijnt de warmte naar boven en blijft de bovenkant glanzend en nat.
Lukt de taart niet, dan ontbreekt bijna altijd een van die drie delen.
Drie warmtebronnen
Rooster boven de gloed
De meest gebruikelijke opzet, en die waar het recept hierboven van uitgaat. De buitenste pan staat op het rooster een stukje boven een gelijkmatig kolenbed, en op het deksel mag wat gloed. Reken op ongeveer 30–45 minuten.
Gietijzeren braadpan
In de gietijzeren pan zet je de kleine pan of vorm op drie stenen of drie proppen verfrommelde folie. De gietijzeren pan houdt de warmte gelijkmatiger vast dan een dunne pan en kan direct op de gloed staan. Leg een beetje gloed eronder en meer op het deksel, ongeveer een derde eronder en twee derde erbovenop. Het gaat vaak sneller, ongeveer 25–35 minuten. Meer over het verdelen van de gloed vind je in de gids over de gietijzeren pan, die onder de uitrusting gelinkt staat.
Stormkoker (spiritusbrander)
Twee pannen in elkaar werken ook op een stormkoker (een spiritusbrander met windscherm) als er een stookverbod geldt. Het besluit van de länsstyrelse (de provinciale overheid) of de gemeente bepaalt wat er geldt. De pannen van een stormkoker zijn meestal van dun aluminium, en zo'n pan die droog met alleen zand of stenen erin op een volle vlam staat, kan zo heet worden dat hij vervormt of een gat krijgt. Er zit geen water in dat de warmte opneemt.
- Het juiste formaat. Een pan van 16–18 centimeter past zelden met lucht eromheen in de grootste pan van de stormkoker. Gebruik een kleine stalen vorm of mok van ongeveer 12 centimeter en bak de helft van het beslag: 50 g boter, 1 ei, 1 dl suiker, ¾ dl bloem en 1½ el cacao. Hij wordt net zo dik als de grote taart.
- Geen te grote pan. Zet alleen een pan op de brander waarvoor die gemaakt is, zodat hij stevig in het windscherm staat.
- Zand in plaats van stenen. Een gelijkmatige laag zand bedekt de hele bodem, in plaats van een paar stenen die hem maar op enkele punten raken.
- De hele tijd de laagste vlam. Ruikt het verbrand of naar heet metaal, zet de brander dan uit en laat de pan even afkoelen voordat je verdergaat.
Het duurt langer, ongeveer 40–55 minuten, en er komt geen warmte op het deksel, dus de bovenkant blijft lichter. Graaf dunne aluminium pannen nooit in de gloed.
Thuis en bij het vuur
- Thuis: meng suiker, bloem, cacao, vanillesuiker en zout in een goed sluitend zakje en zet er een etiket op. Weeg de boter af in een klein potje. Neem de eieren mee in een eierdoos of een goed sluitend doosje. Probeer of de kleine pan en de stenen in de grote passen met het deksel erop.
- Bij het vuur: steek eerst het vuur aan, want de gloed kost tijd. Terwijl het vuur opbrandt, wordt de oven warm en smelt je de boter. Het hele beslag meng je in de kleine pan, dus je hebt alleen een kom en een paar lepels af te wassen.
- Koelwaren: room en kwark mogen in de zomerwarmte niet langer dan twee uur buiten de koeling staan, en nooit in de zon. Laat ze in de koelbox liggen tot de taart heeft gerust.
- Achteraf: laat de pannen afkoelen voordat je ze inpakt. Hoe jullie buiten afwassen zonder het meer te vervuilen, lees je in hygiëne en afwassen buiten.
Veiligheid bij de pan
- Alles in de oven wordt heet. Deksel, handvatten en de stenen op de bodem blijven lang warm. Til met vuurhandschoenen en zet de hete pan op een steen waar niemand op stapt of gaat zitten.
- Smelt de boter voorzichtig. Boter die midden in het vuur staat, kan zo heet worden dat hij vlam vat. Brandt het in de pan, doe dan het deksel erop en giet nooit water op brandend vet.
- Proef het rauwe beslag niet. Bloem is niet verhit en kan in zeldzame gevallen EHEC-bacteriën bevatten, die een ernstige maag-darminfectie kunnen veroorzaken. Het risico is heel klein en de bacteriën gaan dood als de taart gebakken wordt, maar lik de lepel niet af, en dat geldt vooral voor kinderen. Geef ze liever een stukje chocolade terwijl ze wachten.
- Eieren uit andere landen moeten goed doorbakken worden en mag je niet rauw eten. Meer over eieren bij het vuur vind je in gekookte eieren boven het vuur.
Als iemand zich brandt, koel dan meteen met koel water, ongeveer een kwartier, niet langer, en nooit met ijs of sneeuw. Prik blaren niet door. Heeft een kind van een jaar of jonger zich gebrand, neem dan meteen contact op met een arts. Hoe jullie een veilige zone rond het vuur maken, lees je in brandveiligheid in de natuur.
Kladdkaka met kinderen
Kladdkaka is geschikt voor kinderen, omdat bijna al het werk gebeurt voordat de pan in de buurt van het vuur komt. De leeftijden zijn richtlijnen, ga uit van de ervaring van je kind.
- De kleinsten kunnen thuis de droge ingrediënten afmeten, het zakje schudden en het beslag met een grote lepel roeren als de kleine pan op een steen staat.
- Iets grotere kinderen, vaak vanaf zes, zeven jaar, kunnen de eieren breken, ze kloppen en stenen zoeken voor de vloer van de oven. Laat ze ronde, droge stenen van de grond kiezen, niet van het strand of uit een beek.
- Oudere kinderen die gewend zijn aan vuur kunnen de klok in de gaten houden, de pan met handschoenen draaien en de prikkertest doen als een volwassene het deksel eraf heeft gehaald.
Een volwassene tilt deksels en pannen. Laat de kinderen een grote stap van het rooster vandaan blijven als het deksel eraf gaat, want de stoom van de taart is heet. Meer manieren om kinderen een eigen rol te geven, vind je in koken met kinderen boven het vuur.
Tips voor kladdkaka uit de pan
- Verwarm eerst de oven voor. Zet je het beslag in een koude buitenste pan, dan duurt het lang voordat er iets gebeurt, en droogt de rand uit.
- Stenen in plaats van folie. Stenen en zand houden de warmte vast en verdelen die gelijkmatig. Proppen folie werken, maar de vloer wordt dunner.
- De juiste dikte. Het beslag moet ongeveer twee centimeter diep zijn. Een dikkere taart wordt droog aan de rand voordat het midden gestold is.
- Pure chocolade in plaats van cacao. Vervang de cacao door 50 g gehakte pure chocolade die je met de boter smelt. De taart wordt nog smeuïger en heeft een paar minuten langer nodig.
- Koffie erbij. Kladdkaka en kokkaffe (gekookte koffie) delen graag hetzelfde vuur. Zet de koffie terwijl de taart rust.
Veelgemaakte fouten
- Aangebrande onderkant, rauwe bovenkant: de vloer ontbreekt of is te dun, of de pan staat te dicht bij de gloed. Leg er meer stenen onder en zet het rooster hoger.
- De bovenkant is na 40 minuten nog glanzend en nat: het dak lekt warmte. Leg meer gloed op het deksel of gebruik een beter sluitend deksel.
- Eén kant is aangebrand: de pan is niet gedraaid. Draai hem elke tien minuten een kwartslag.
- De eieren werden draderig: de boter was te warm. Laat hem een minuutje afkoelen voordat je de eieren erdoor roert.
- De taart loopt uit als je hem aansnijdt: hij werd te vroeg gegeten. Laat hem 10–15 minuten rusten zodat het midden zich zet.
- Droog en kruimelig: hij heeft te lang gestaan. Haal hem eruit als het midden nog smeuïg is, en serveer met room.
Varieer de kladdkaka
- Met bessen: druk een handvol frambozen in het beslag voordat je het bakt. Livsmedelsverket (de Zweedse voedselautoriteit) raadt af om zure levensmiddelen zoals bessen te bereiden in aluminium pannen zonder beschermende laag, dus bak de bessentaart in een pan of vorm van roestvrij staal of email.
- Met sinaasappel: rasp de schil van een gewassen sinaasappel in het beslag.
- Met saffraan: een kerstvariant vind je als saffraan-kladdkaka.
- Met noten: strooi gehakte hazelnoten of amandelen op de bovenkant voordat het deksel erop gaat.
- Glutenvrij: vervang de tarwebloem door evenveel amandelmeel of een glutenvrije meelmix.
- In plaats daarvan in chocolade dippen: als er geen tijd is voor een taart, is chocoladefondue boven open vuur in tien minuten klaar.
Allergenen
De kladdkaka bevat gluten uit de tarwebloem, ei, en melkeiwit uit de boter en de room. De notenvariant bevat noten of amandelen. Pure chocolade kan sporen van noten en melk bevatten, dus lees de ingrediëntenlijst.
Veelgestelde vragen
Hoe bak je kladdkaka zonder oven?
Bouw een oven van twee pannen. Leg stenen of droog zand op de bodem van een grote pan met een goed sluitend deksel, zet een kleinere pan met het beslag erop en zet het geheel op een rooster boven de gloed. Reken op ongeveer 30–45 minuten. Een gietijzeren pan met gloed op het deksel werkt op dezelfde manier.
Hoe weet je wanneer de kladdkaka boven het vuur klaar is?
De rand moet stevig zijn, de bovenkant mat en het midden smeuïg. Een stokje dat je vlak bij de rand erin steekt, moet er bijna schoon uitkomen, en in het midden moeten er kleverige kruimels aan blijven hangen, maar geen glanzend beslag. Laat de taart daarna 10–15 minuten rusten.
Is het gevaarlijk om kladdkaka met een vloeibaar midden te eten?
Een vloeibaar midden betekent dat het ei en de bloem niet verhit zijn. Zweedse, Noorse, Finse en Deense eieren kun je prima rauw eten, maar eieren uit andere landen moet je niet rauw eten. Bloem is niet verhit en kan in zeldzame gevallen EHEC-bacteriën bevatten. Het risico is heel klein, maar bak de taart tot het midden smeuïg en gestold is, vooral als er kinderen mee-eten.
Kun je kladdkaka op een stormkoker bakken?
Ja, met twee pannen in elkaar, de helft van het beslag in een kleine stalen vorm en een zo klein mogelijke vlam. Het duurt ongeveer 40–55 minuten. Laat een dunne aluminium pan nooit op een volle vlam staan met alleen zand of stenen erin, want dan kan hij vervormen of een gat krijgen.
Moet er water of zand tussen de pannen?
Zand of stenen voor kladdkaka. Water geeft stoombakken, en dan wordt de bovenkant bleek en zacht en de taart meer een pudding.
Meer gidsen en recepten om te lezen
Meer zoets bij het vuur