Kort antwoord
Meng 2 dl bloem, 1 dl zout, 2 el olie en 1 dl water. Rol een gelijkmatige plak uit, steek kleine vormpjes uit en maak ophanggaatjes voordat je gaat drogen. Droog op 100 graden, begin na ongeveer een uur te controleren en laat helemaal afkoelen. Verf de droge figuurtjes en rijg er touw doorheen. Het deeg is knutselmateriaal en mag niet worden opgegeten.
Wat je nodig hebt.
- 2 dl tarwebloem
- 1 dl zout
- 2 el olie
- 1 dl water
- Kom, deegroller en kleine koekjesvormpjes
- Rietje of ander stomp gereedschap voor de gaatjes
- Bakplaat en bakpapier
- Knutselverf die past bij wie het gebruikt, penseel en touw
Stap voor stap
-
1. Meng bloem en zout, voeg olie en water toe en kneed tot een glad deeg. Leg steeds een klein stukje klaar.
-
2. Rol een gelijkmatig dikke plak uit, als beginmaat ongeveer 4–5 mm. Steek kleine vormpjes uit en leg ze op een bakplaat met bakpapier.
-
3. Maak gaatjes voor het touw terwijl het deeg zacht is. Laat een duidelijke rand tussen het gaatje en de buitenrand van het figuurtje en verwijder het deegpropje.
-
4. Een volwassene droogt de figuurtjes in een oven van 100 graden. Begin na ongeveer een uur te controleren; dikke delen hebben meer tijd nodig. Laat afkoelen en controleer ook de onderkant.
-
5. Verf alleen droge en afgekoelde figuurtjes. Laat de verf drogen volgens de aanwijzing, rijg er touw doorheen en hang lichte figuurtjes aan de tak.
Zoutdeeg is ideaal als de kinderen versiering helemaal van begin af aan willen maken: mengen, uitrollen, een vorm indrukken en zelf de kleur bepalen. Een paar kleine sterren zijn genoeg voor een knutselmoment. De volgende keer kunnen het hartjes, letters of een afdruk van iets uit het bos worden.
Maak het ophanggaatje terwijl het deeg zacht is. Dat detail maakt van het figuurtje kerstboomversiering in plaats van een vorm die op tafel blijft liggen. Verdeel het werk gerust: vorm en droog eerst, verf op een andere dag. Het tweede moment kan een eigen luikje krijgen in jullie zelfgemaakte adventskalenders.
Meng een kleine portie deeg
Gebruik 2 dl bloem, 1 dl zout, 2 el olie en 1 dl water. Meng eerst de droge ingrediënten en werk er daarna de vloeistof doorheen. Kneed tot het deeg glad is. Als het aan de ondergrond blijft plakken, werk er dan telkens een beetje bloem in; als het meteen scheurt, maak je handen vochtig en kneed je verder.
Leg voor ieder een klein stukje deeg klaar en laat de rest afgedekt wachten terwijl jullie werken. Dan is het makkelijker om de tafel overzichtelijk te houden en even dik uit te rollen. Gebruik kleine vormpjes die je kunt verplaatsen zonder dat armpjes of punten worden uitgetrokken.
Dit is knutselmateriaal: het deeg en de figuurtjes mogen niet worden opgegeten. Houd ze uit de buurt van peuters die dingen in hun mond stoppen en van huisdieren. Een volwassene doet de oven en de bakplaat, en verf en gereedschap moeten passen bij wie ze gebruikt. Was het gereedschap daarna af en houd het knutselen gescheiden van eten en tussendoortjes.
Rol gelijkmatig uit en kies eenvoudige vormen
Mik op een gelijkmatige plak van ongeveer 4–5 mm als werkmaat. Kleine, even dikke vormen zijn makkelijker te drogen en op te hangen dan dikke figuren met smalle uitstekende delen. Druk de vorm recht naar beneden en maak hem voorzichtig los.
Verplaats de versiering met een plat voorwerp naar bakpapier als het aan tafel blijft plakken. Vermijd het om een ster aan één enkele punt op te tillen. Als de rand scheef trekt, kun je hem gladstrijken terwijl het deeg nog zacht is.
Willen de kinderen patronen maken, dan kunnen ze zachtjes indrukken met een vork of een stomp voorwerp. Diepe groeven door bijna het hele deeg verzwakken het figuurtje. Probeer eerst een kleine afdruk. De verf kan de rest van het werk doen als het figuurtje gedroogd is.
Maak het gaatje voordat de bakplaat de oven in gaat
Plaats het gaatje in een breed deel van het figuurtje, met bij een klein vormpje ongeveer een halve centimeter deeg over naar de buitenrand. Bij een ster is het gebied onder het uiterste deel van de punt sterker dan de punt zelf. Kies dun touw en maak het gaatje groter dan de dikte van het touw.
Druk door met een rietje of een ander stomp gatgereedschap en verwijder het deegpropje. Controleer het gaatje vanaf beide kanten. Een doorgaand gaatje nu bespaart later gepruts en gescheurde randen.
Laat het kind gerust kiezen waar het figuurtje komt te hangen voordat het gaatje wordt gemaakt. Een hart kan een lus in het midden krijgen of twee kleine gaatjes om plat op een pakje te zitten. Bepaal één oplossing per figuurtje, dan is het makkelijk te zien wat er moet gebeuren.
Droog op lage temperatuur en laat afkoelen
Zet de oven op 100 graden en leg de figuurtjes in één laag op bakpapier. Begin na ongeveer een uur te controleren. De dikte bepaalt hoe lang ze erin moeten staan; een dik figuurtje kan nog zacht zijn als een dunne ster klaar is.
Laat een figuurtje afkoelen voordat je eraan voelt en draai het om, zodat ook de onderkant kan worden beoordeeld. Het moet stevig en droog zijn, niet zacht in het midden. Droog de figuurtjes die meer tijd nodig hebben verder. Laat de hele bakplaat afkoelen voor het verven en rijgen.
Tijdens het wachten kun je een adventsuitje voor later plannen of het patroon voor een sinaasappelslinger uitleggen. Zet de oven uit voordat je het huis verlaat.
Verf, rijg en bewaar
Verf de helemaal droge figuurtjes en laat de verf drogen volgens de aanwijzing. Houd het gaatje open tijdens het verven. Eén kleurvlak, een paar stippen of de initiaal van het kind is genoeg als de vorm al duidelijk is.
Rijg het touw erdoor en knoop een lus. Leg de knoop zo dat het figuurtje vrij hangt en gebruik de lichtste vormen aan dunne takjes. Een vorm die bij het gaatje is gescheurd mag in een klein schaaltje liggen in plaats van de boom in te moeten.
Bewaar de versiering droog als de kerst voorbij is, het liefst in een ondiepe doos met papier tussen de lagen. Zoutdeeg is geschikt voor binnen in een droge omgeving. Voor een voordeur of een raam waar ander materiaal beter past, is er takjesster en meer ideeën in de kerstgids.
Willen jullie samen iets groters bouwen, dan is een peperkoekenhuis een eigen project met ander deeg en een andere werkwijze. Doe het op een andere dag, zodat versiering, gereedschap en bakken gescheiden blijven.
Veelgestelde vragen
Zijn zoutdeeg en tovendeeg hetzelfde?
Hier gaat het om een kneedbaar knutseldeeg van bloem, zout, water en olie dat hard wordt als het droogt. Het is geen eetbaar koekdeeg.
Wanneer maak je het gaatje voor het touw?
Terwijl het deeg zacht is, voor het drogen. Maak het gaatje een stukje van de buitenrand en controleer of het door het hele figuurtje gaat.
Wanneer kun je het zoutdeeg verven?
Als het figuurtje helemaal droog en afgekoeld is. Controleer ook de onderkant en het dikste deel voordat je de verf pakt.
Kun je de versiering bewaren tot volgend jaar?
Bewaar helemaal droge versiering op een droge plek in een doos die tegen druk beschermt. Zoutdeeg trekt vocht aan, dus vermijd vochtige bergruimtes en buitendeuren.