Gerechten uit de voorraadkast – tien avondmaaltijden van één zak en twee blikken

Op een woensdag in april komt er een sms van het energiebedrijf binnen: geplande onderbreking vanwege werk aan het net, van vier uur tot laat in de avond. De zesjarige staat in de keukendeur en vraagt wat er vanavond gegeten wordt, en de koelkast blijft het liefst dicht. In de voorraadkast staan een zak snelkookmacaroni, twee blikken tomatenblokjes, een blik tonijn en een blik mais. Dat is een avondmaaltijd, en die is binnen tien minuten klaar.

Deze gids gaat over precies dat moment: tien avondmaaltijden die je kunt maken van wat tegen kamertemperatuur kan, in één pan of koekenpan op de buitenbrander of boven het vuur. In welke volgorde het eten in een hele week op moet, staat in crisismenu voor een week. Hier staan de gerechten, met hoeveelheden voor vier personen, kooktijd en hoeveel water ze kosten.

Eén zak en twee blikken

Alle gerechten hieronder zijn op dezelfde manier opgebouwd, en als jullie het patroon kennen, hebben jullie geen recepten nodig:

1. De zak vult: snelkookmacaroni, couscous, rode linzen, noedels, instantpuree, rijst of meel.
2. Het eerste blik geeft smaak en eiwit: tomatenblokjes, bonen, tonijn, worstjes, makreel of kokosmelk.
3. Het tweede blik geeft iets groens of zoets: mais, erwten, wortels, champignons of ananas.

Daarbij komt de smaakplank met bouillon, olie, paprikapoeder en een snufje suiker. Daardoor smaken dezelfde zak en dezelfde blikken elke dag anders. De kinderen kunnen meekiezen: een zevenjarige die zelf een zak en twee blikken uit de voorraad mag pakken, eet vaker op wat er op het bord komt.

Tips: Sla liever kleine blikken op dan grote. Zonder koelkast kun je restjes niet bewaren, en een geopend blik moet dezelfde dag leeg. Vier kleine blikjes tonijn zijn beter dan één groot.

De maaltijden uit één pan

1. Tomatenpasta met tonijn en mais. De pasta wordt direct in de tomaten gekookt, en dat is de belangrijkste truc van de week. Breng twee blikken tomatenblokjes, ongeveer 6 deciliter water, een bouillonblokje en een eetlepel olie aan de kook. Doe er 400 gram snelkookmacaroni bij, doe het deksel erop en laat zes tot acht minuten zachtjes koken. Roer vaak, zodat er niets aanbakt. Roer er tot slot twee blikken tonijn en een blik mais door. Op de gewone manier heeft dezelfde hoeveelheid pasta twee tot drie liter water nodig, dat je daarna weggiet.

2. Milde bonenchili. Volg chili con carne, maar sla het gehakt over en laat de bonen het gerecht dragen: twee blikken kidneybonen, een blik witte bonen, twee blikken tomatenblokjes en een blik mais, met een eetlepel paprikapoeder en een theelepel komijn. De lange stooftijd uit het recept is niet nodig, want de bonen zijn al gaar. Een kwartier is genoeg. Gebruik het vocht van de witte bonen in plaats van water, en serveer met tortilla's. De chili zetten jullie voor de volwassenen op tafel.

3. Rode linzensoep met kokos. Dezelfde linzen als in de linzenstoof, maar dan als soep en zonder verse wortelgroenten. Kook 3 deciliter rode linzen met een blik tomatenblokjes, een blik kokosmelk, ongeveer 8 deciliter water, twee bouillonblokjes en een theelepel milde kerrie. Na tien tot vijftien minuten zijn de linzen uit elkaar gevallen. Roer er aan het eind een uitgelekt blik wortels door. De kokos maakt de soep mild, en dat geeft bij kinderen meestal de doorslag.

4. Couscous met kikkererwten en rozijnen. Giet 4 deciliter kokend water met een opgelost bouillonblokje over 4 deciliter couscous, doe het deksel erop en wacht vijf minuten. Roer er een blik afgespoelde kikkererwten, een blik mais, een deciliter rozijnen en twee eetlepels olie door. Is de brandstof krap, dan werkt dezelfde hoeveelheid koud water ook, maar dan heeft de couscous een halfuur nodig en moet je halverwege een keer roeren. Het is het enige gerecht hier dat helemaal zonder vlam kan.

Tips: Meet het water af met dezelfde maat als de couscous en de pasta. Eén deciliter couscous heeft één deciliter water nodig. Wie op het oog schenkt, schenkt bijna altijd te veel, en dat is water dat jullie morgen misschien nodig hebben.

5. Worststroganoff met worst uit blik. De worststroganoff is gemaakt met falukorv (een Zweedse gekookte worst), room en yoghurt, die allemaal koel moeten blijven. Neem in plaats daarvan twee blikken worstjes en vervang de room en de yoghurt door een deciliter melkpoeder, losgeklopt in 2 deciliter water. Tomatenpuree, paprikapoeder, een blik tomatenblokjes en een blik champignons doen de rest. Laat de saus tien minuten zachtjes koken. Kook 400 gram snelkookmacaroni in ongeveer een liter water en bewaar een kopje van het kookwater voor de saus, voor als die te dik wordt.

6. Noedelsoep met mais en erwten. Breng 1,5 liter water aan de kook en doe er vier pakjes instant noedels, een blik mais en een blik erwten met het vocht in. Na drie minuten is de soep klaar. Gebruik maar de helft van de kruidenzakjes. Ze zijn zout, en zout eten maakt iedereen dorstig op een dag dat het water genoeg moet zijn. Zijn er nog eieren, dan kun je die eerst in dezelfde pan koken.

7. Romige rijst met champignons. Dit gerecht staat het langst op het vuur en past bij een dag waarop er genoeg brandstof is. Fruit 3 deciliter risottorijst in olie, schenk er beetje bij beetje een liter bouillon bij en roer af en toe, ongeveer 20 minuten lang. Het vocht uit een blik champignons wordt een deel van de vloeistof. Roer er tot slot de champignons, een blik erwten en een deciliter melkpoeder door. De rijst wordt romig zonder room. De smaak doet denken aan de champignonsoep, maar het vult meer.

8. Makreel in tomatensaus met instantpuree. Breng water aan de kook volgens de tabel op het pak puree, voor vier porties ongeveer 6 deciliter. Vervang een deel van het water door melkpoeder, dan wordt de puree voller. Klop het poeder erdoor en warm daarna drie blikken makreel in tomatensaus en een blik erwten even op in dezelfde pan. Hier wil het gezin nog weleens uiteenlopen. Het kind dat geen vis eet, kan dezelfde puree krijgen met worstjes uit blik.

De maaltijden uit de koekenpan

9. Pannenkoekjes zonder ei. De pannenkoeken hebben melk en eieren nodig, maar je kunt ze ook van de voorraad maken. Klop 4 deciliter tarwebloem, een deciliter melkpoeder, een theelepel bakpoeder, een halve theelepel zout, een eetlepel suiker, ongeveer 6 deciliter water en twee eetlepels olie tot een beslag. Laat het beslag een kwartier rusten. Zonder ei scheuren dunne pannenkoeken, dus bak kleine, wat dikkere pannenkoekjes in een hete pan. Serveer met jam en fruit uit blik. Het bakken duurt een halfuur in porties, dus reken op meer brandstof dan voor een stoofpot.

10. Pizza uit de koekenpan. Het deeg in pizza uit de koekenpan is al gemaakt van voorraadproducten: 6 deciliter meel, 3 theelepels bakpoeder, een theelepel zout, 2 deciliter water en 4 eetlepels olie. Wat ontbreekt, is de kaas. Beleg de pizza in plaats daarvan met tomatenblokjes, oregano, tonijn, mais en ananas, en leg er een stukje harde kaas op als er nog wat over is. Laat elk kind zijn eigen pizza beleggen. Met een deksel op de pan en laag vuur duurt elke pizza ongeveer tien minuten. Op de barbecue of boven het vuur buiten wordt het een uitjesavond in de tuin. Hetzelfde deeg zonder beleg wordt panbrood bij de soep.

Het water en de brandstof in de gerechten

Alle tien maaltijden samen kosten ongeveer zeven liter water, dus gemiddeld minder dan een liter per maaltijd. Dat is weinig vergeleken met wat het gezin drinkt. MCF rekent met drie tot vijf liter per persoon per etmaal voor drinken, koken en eenvoudige hygiëne. Hoeveel je thuis nodig hebt en hoe je het kunt halen en zuiveren, staat in de gids over waterparaatheid.

De brandstof bepaalt meer dan het water. Couscous, noedels en puree hebben alleen kokend water nodig, en dat kan net zo goed uit de thermoskan komen. Linzensoep, chili en tomatenpasta kosten een kwartier. De champignonrijst, de pannenkoekjes en de pizza duren het langst, en die passen bij de dagen waarop er ruim genoeg gas of spiritus is. Hoeveel een stormkoker of gasbrander verbruikt, en waar die mag staan, staat in koken zonder stroom.

Tips: Wie weleens avondeten heeft gekookt op een stormkoker aan een meer, weet dat een deksel op de pan het halve werk is. Met een deksel kookt het water sneller en gaat er minder stoom verloren, zowel in de bergen als thuis in de keuken.

Zo worden het gerechten voor de kinderen

Kinderen van twee tot tien jaar eten zelden iets nieuws op een dag waarop al het andere al anders is. Kook de gerechten uit de voorraadkast daarom eerst op een gewone doordeweekse dag, zodat de tomatenpasta en de pannenkoekjes al lang bekende gerechten zijn voordat ze nodig zijn. Zo houd je de voorraad ook het best vers. Hoe jullie ervan eten en hem aanvullen, staat in de gids over de rollende voedselvoorraad, en hoe lang de blikken goed blijven, staat in hoe lang eten in de voorraad goed blijft.

Kruid mild en zet sterke smaken op tafel. Een vijfjarige die zelf kaas of suiker over zijn pannenkoekjes mag strooien, mag meebeslissen. Hebben jullie een kind jonger dan een jaar, dan heeft dat eigen eten nodig, en daar lees je meer over in crisisvoorbereiding met een baby en kleine kinderen.