Zupa ziemniaczana z porem nad otwartym ogniem – gładka zupa bez blendera

W domu czy przy ognisku?

W domu. Najważniejsza praca odbywa się przy zlewie: por. Ziemia siedzi między warstwami, głęboko, gdzie jej nie widać, i chrzęści w zębach w gotowej zupie. Odetnijcie korzeń i ciemnozieloną, łykowatą końcówkę. Przekrójcie pora wzdłuż, opłuczcie go pod bieżącą wodą i przekartkujcie warstwy kciukiem. Potem pokrójcie go w półplasterki. Przy miejscu na ognisko rzadko jest bieżąca woda, a topienie śniegu na wodę do płukania zabiera drewno i czas. Przy okazji posiekajcie cebulę i włóżcie wszystko do jednego woreczka.

Pokrojony por i cebula mogą spokojnie zamarznąć w plecaku. I tak mają się ugotować do miękkości, a zamrożone warzywa można wrzucić prosto do garnka. Ziemniaki natomiast nie mogą zamarznąć, bo po rozmrożeniu robią się miękkie i wodniste. Zabierzcie je w całości i nieobrane, zapakowane w środek plecaka albo w wełniany sweter na sankach (sanki), a obierzcie i pokrójcie przy ognisku. Śmietanka też jedzie w samym środku, w małej szczelnej butelce.

Odmierzcie przyprawy i włóżcie kostki bulionowe do małego pojemnika. Wodę zabierzcie gorącą w termosie, nieco ponad litr – wtedy garnek zagotuje się dużo szybciej i zostanie odrobina do rozcieńczania. Jeśli zupa ma być gotowana na zimowym biwaku i macie mało wody, przeczytajcie: topienie śniegu na wodę.

Przy ognisku. Tam podsmażacie, gotujecie, ubijacie i doprawiacie. Trwa to około 40 minut, kiedy ognisko już wypali się do żaru.

Krótka wycieczka? Ugotujcie całą zupę w domu, zmiksujcie na gładko i zabierzcie w nagrzanym termosie obiadowym. Jak termos najlepiej trzyma ciepło: gotowanie na dworze zimą. Ognisko służy wtedy tylko do bekonu i chleba.

Dlaczego ziemniaki decydują o konsystencji

Mączysty ziemniak ma dużo skrobi i przy gotowaniu prawie się rozpuszcza. Wystarczy tłuczek, żeby zrobić z niego aksamitną zupę, a do tego zagęszcza ją, więc nie trzeba jej zaprawiać. Ziemniak sałatkowy zachowuje kształt i daje rzadszą zupę z kawałkami. Obie da się zjeść, ale to mączysty sprawia, że na dworze poradzicie sobie bez blendera.

Jeśli miksujecie w domu, wystarczy blendować, aż por będzie drobno rozdrobniony. Bardzo mączyste ziemniaki w małej ilości płynu mogą zrobić się kleiste, jeśli długo się je miksuje, a gęstą zupę łatwiej rozcieńczyć, niż ratować.

Zupa ziemniaczana do tego gęstnieje, kiedy stygnie, i na mrozie to widać. Zupa, która w garnku była w sam raz, po pięciu minutach w kubku przy wietrznym miejscu na ognisko może przypominać purée. Nalewajcie mniejsze porcje i dolewajcie, zamiast zostawiać dużą porcję do wystygnięcia.

Resztki i utrzymywanie ciepła

Jedzenie utrzymywane w cieple powinno mieć ponad 60 stopni, bo niektóre bakterie mogą zacząć się namnażać już przy około 50–55 stopniach. Dlatego zupę ziemniaczaną, która zrobiła się letnia w termosie albo w garnku przy wygasłym ognisku, zjedzcie od razu albo porządnie zagotujcie. Nie zostawia się jej na później.

To, co zostanie, może spokojnie stygnąć na dworze, bo mróz zrobi swoje: garnek z ponad pół litrem zupy może stygnąć na zewnątrz, gdy jest kilka stopni powyżej zera albo zimniej. Zostawcie go pod pokrywką, a po powrocie do domu przelejcie zupę do szczelnego pojemnika i wstawcie do lodówki albo zamrażarki.

Alergeny

Zupa zawiera mleko w maśle i śmietance. Zamieńcie je na olej rzepakowy i śmietankę owsianą, a będzie i bez mleka, i wegańska. Sprawdźcie też kostki bulionowe: wiele zawiera seler, który jest jednym z 14 głównych alergenów, a niektóre zawierają mleko albo pszenicę. Grzanki i chleb zwykle zawierają gluten.