Kalops – klasyczny szwedzki gulasz wołowy z zielem angielskim, w domu albo nad ogniskiem

Dwie godziny – trzy sposoby, żeby się w nich zmieścić

Nikt nie da rady stać dwóch godzin przy miejscu na ognisko przy trasie narciarskiej z przemarzniętymi dziećmi. Dlatego z góry zdecydujcie, gdzie będzie się gotować.

W domu i przy ognisku

Ugotujcie kalops do końca w domu wieczorem dzień wcześniej, szybko go wystudźcie i wstawcie do lodówki. Przez noc zgęstnieje, a smaki się przegryzą. Na zewnątrz garnek trzeba już tylko podgrzać, co zajmuje mniej więcej pół godziny, dłużej, jeśli kalops jest zamrożony. Zanim wrzucicie zastygnięty kalops, wlejcie na dno odrobinę wody, przykryjcie i zacznijcie na małym ogniu, żeby nie przywarł, zanim się rozmrozi. Gdy brzegi puszczą, ostrożnie zamieszajcie i przed jedzeniem doprowadźcie go porządnie do wrzenia. Ziemniaki ugotujcie potem na miejscu albo weźcie coś do upieczenia, kiedy garnek się grzeje: chlebek z patelni.

Skrzynka sianowa w terenie

Dawny sposób na oszczędzanie opału: garnek doprowadza się do wrzenia, a potem izoluje, tak żeby dalej gotował się we własnym cieple. To dobre rozwiązanie na dzień, kiedy i tak zostajecie przy wiacie albo namiocie.

Duście kalops przez 45 minut nad ogniem. Potem wsuńcie garnek na środek żaru i pod przykryciem porządnie zagotujcie przez kilka minut, żeby był wrzący na wskroś, zanim go owiniecie. Postawcie go na suchej szczapie albo grubym kawałku kartonu, nie bezpośrednio na karimacie, która może się stopić od gorącego dna. Zetrzyjcie sadzę, owińcie garnek ręcznikiem albo gazetami i ciasno zapakujcie w zapasowy śpiwór, koc albo puchowe ubrania, najlepiej w kartonie albo dużym worku transportowym. Nie bierzcie śpiwora, w którym macie spać: para go zawilgoci, sadza się do niego przyklei, a wilgotny śpiwór gorzej grzeje w nocy. Nie podnoście pokrywki, kiedy garnek stoi.

Liczcie trzy do czterech godzin, zanim mięso zmięknie, ale nie zostawiajcie go dłużej niż na cztery godziny. Garnek cały czas stygnie, na mrozie szybciej, a poniżej 50 stopni w potrawie mogą zacząć się namnażać bakterie, które przetrwały gotowanie. Dlatego zawsze obowiązują trzy rzeczy:

• Zagotujcie ponownie. Postawcie garnek na ogniu, gotujcie porządnie przez kilka minut i mieszajcie, żeby wrzało w całym garnku. Potem jedzcie od razu.
• Jeszcze nie miękkie? Dokończcie duszenie na ogniu, zamiast znowu owijać garnek.
• Nie zostawiajcie resztek ze skrzynki sianowej na następny dzień.

Całe popołudnie przy ognisku

zimowym biwaku – tam czasu nie brakuje. Rozpalcie ognisko wcześnie, obsmażcie mięso, póki jest jasno, i pozwólcie mu się dusić, kiedy rozbijacie namiot i topicie śnieg na wodę. To też jedyny wariant, w którym kalops naprawdę gotuje się nad ogniem od początku do końca. Skąd wziąć dwa litry wody do garnka i na ziemniaki, opisujemy tutaj: topienie śniegu na wodę.

Co mróz robi z kalopsem

• Tłuszcz tężeje. Szponder jest marmurkowy, a tłuszcz osiada na zimnym kalopsie jak biała pokrywka. Jeśli wolisz chudszy gulasz, zdejmij tłuszcz w domu, kiedy garnek postoi przez noc w zimnie. Na mrozie tłuszcz to za to dobre paliwo dla organizmu, więc spokojnie zostaw większość.
• Kubek wychładza jedzenie. Zimny kubek w kilka minut zabiera ciepło z potrawy, a tłuszcz tężeje na brzegach. Przepłuczcie kubki gorącą wodą z termosu tuż przed nałożeniem. Lepiej dawać małe porcje i dokładać.
• Zamrożony kalops to wkład chłodzący. Zamroźcie kalops w domu na płasko w szczelnym woreczku albo pojemniku. Przez całą drogę pozostaje zimny i nie trafia do strefy ryzyka, kiedy idziecie. Zapakujcie go na środku sanki, w foliowej torbie na wypadek, gdyby pokrywka puściła.
• Buraczki zamarzają. Zalewa w słoiku z marynowanymi buraczkami może zamarznąć przy silnym mrozie, a szklany słoik może pęknąć. Przełóżcie buraczki do plastikowego pojemnika z pokrywką i zapakujcie go do środka plecaka.
• Termos to nie garnek. Wlewajcie do rozgrzanego termosu obiadowego tylko kalops, który jest ugotowany i gorący, aż paruje, i zjedzcie go, póki jest jeszcze gorący. Więcej o termosie obiadowym i kuchni na mrozie piszemy tutaj: gotowanie na dworze zimą.

Resztki i utrzymywanie ciepła

• Kalops jedzony prosto z garnka albo termosu ma być gorący, aż paruje. Livsmedelsverket przyjmuje 60 stopni jako wartość orientacyjną dla ciepłych potraw.
• Jeśli kalops wystygł i ma być podgrzany, podgrzejcie go do wrzenia. Dotyczy to zarówno skrzynki sianowej, jak i resztek z poprzedniego dnia.
• Resztki muszą szybko wystygnąć. Jeśli na dworze jest kilka stopni powyżej zera albo zimniej, garnek może stygnąć na zewnątrz pod przykryciem, albo podzielcie go na mniejsze pojemniki. Potem wstawcie go do lodówki albo zamrażarki.
• Letniego kalopsu, który stał kilka godzin w termosie, skrzynce sianowej albo w zimnym garnku, nie zostawia się na następny dzień.

Alergeny

Mąka pszenna zawiera gluten. Zamieńcie ją na skrobię kukurydzianą rozmieszaną w odrobinie zimnej wody i wmieszaną w ostatnich minutach – wtedy kalops będzie bezglutenowy. Masło i kwaśna śmietana zawierają białko mleka. Wiele kostek bulionowych i fondów zawiera seler albo laktozę, więc czytajcie skład.