De gietijzeren pan op de gloed
Verwarm de pan lang, schuif hem in plaats van het vuur na te jagen – zo bak je gelijkmatig boven open vuur.
Naar de bakgidsKrokant buikspek, zachte ui en een gladde saus van het bakvet
Het is vroeg in de middag in januari, acht graden onder nul en windstil bij de vuurplaats. De plakken buikspek liggen in de gietijzeren pan en zijn opgehouden met fel sissen. Nu knetteren ze, de randen zijn bruin en doorschijnend geworden, en de geur van gebakken spek reikt tot aan de loipe, waar de kinderen hun laatste rondjes maken. Naast de pan pruttelt de aardappelpan met het deksel op een kier.
Stekt fläsk med löksås (gebakken buikspek met uiensaus) is ouderwetse Zweedse kost die beter tegen de kou kan dan de meeste gerechten. Het is zout, vet en warm, en alles wat je nodig hebt, past in één koekenpan en één pan. Maar het is de saus die het gerecht maakt. Die maak je met het vet dat het spek achterlaat, met zachte gele ui en melk, en daar kan het buiten ook misgaan: bloem die klontert in de wind, melk die aanbrandt en saus die op het bord stijf wordt voordat iemand heeft kunnen eten. Daarom begint dit recept thuis aan het aanrecht.
Heb je dit recept gemaakt? Geef je beoordeling
0,0 van de 5 · 0 stemmen
van de 5
stem
stemmen
Wees de eerste die dit recept beoordeelt.
Bedankt voor je stem!
Je stem kon nu niet worden opgeslagen. Probeer het later nog eens.
🔥 Boven vuur
🔥 Boven vuur
🔥 Boven vuur
🔥 Boven vuur Alles gebeurt op één gloedbed, maar op drie plekken: de pan staat waar het het heetst is, de koekenpan aan de rand en de folie met het gebakken spek op het deksel van de pan. De volgorde is eerst aardappelen, dan spek en als laatste saus, want de saus heeft het vet nodig en het spek wordt taai als het te lang moet wachten.
Vet dat sist, is heet genoeg om brandwonden aan handen en gezicht te geven, en kinderen zien de spetters niet aankomen. Een volwassene doet de pan met vuurhandschoenen, en de kinderen staan minstens een armlengte van de gloed als het spek wordt gebakken. Leg nooit natte of bevroren plakken direct in heet vet. IJs en water laten het vet spatten.
Wordt het vet in de pan zo heet dat het begint te roken, haal de pan dan van de gloed. Houd het deksel de hele tijd binnen handbereik. Mocht er brand in de pan ontstaan, smoor de vlammen dan door het deksel erop te leggen en laat het liggen tot de pan is afgekoeld. Giet nooit water en nooit sneeuw op brandend vet. Het water wordt in een oogwenk stoom en slingert het brandende vet in het rond.
Bij een brandwond: koel met koel water, nooit met sneeuw of ijs. Koel niet langer dan 15 minuten, omdat buiten in de kou het risico op onderkoeling toeneemt. Zoek meteen medische hulp als er blaren ontstaan op een oppervlak groter dan de eigen hand of als het kind een jaar of jonger is. Meer adviezen over veilig koken bij het vuur vind je in brandveiligheid in de natuur, en stookverboden en regels controleer je in vuur maken in de natuur.
De schudfles is voor de kinderen. Laat ze thuis de melk en de bloem schudden, en bij het vuur nog eens tot er geen witte puntjes meer langs de wand van de fles te zien zijn. De kinderen kunnen ook plakken spek tellen, doperwten opscheppen en peterselie strooien. De pan en het vet zijn voor een volwassene. Meer manieren om kinderen taken te geven bij het vuur vind je in koken met kinderen boven het vuur.
Rimmat fläsk is zout. Geef de kleinste kinderen een kleiner stuk spek en meer aardappelen en saus, en doe geen zout in de saus voordat iedereen heeft geproefd. Is het koud op de loipe, eet dan in een schuilhut of met je rug naar de wind. Adviezen om de kinderen warm te houden vind je in kou op de skipiste met kinderen.
Wil je het spek liever als bijgerecht dan als hoofdgerecht, probeer dan raggmunk (Zweedse aardappelpannenkoek) met gebakken spek of kolbullar (Zweedse pannenkoekjes uit de koekenpan) met spek en vossenbessen. Meer over bakken in gietijzer boven gloed vind je in bakken in de natuur, en over avondeten maken in de kou in buiten koken in de winter.
De uiensaus bevat melk en tarwebloem, dus gluten. Glutenvrije saus: schud 1 eetlepel maizena door de melk in plaats van de tarwebloem. Lactosevrije melk werkt op dezelfde manier als gewone melk.
Plakken van ongeveer een centimeter dik hebben 12–15 minuten op middelhoog vuur nodig in een hete pan, en je moet ze een paar keer keren. Het spek is klaar als het goudbruin en krokant is en het vet niet meer hard borrelt.
Beide werken. Licht gezouten buikspek is klassiek en zouter, en dan heeft de saus bijna geen zout nodig. Vers buikspek zout je tijdens het bakken, en het geeft een milder gerecht dat veel kinderen lekkerder vinden.
Schud de bloem door koude melk in een goed sluitende fles voordat het de pan in gaat, en giet het mengsel al roerend over de zachte ui. Roer tot de saus kookt. Klontjes ontstaan meestal als droge bloem met heet vocht in aanraking komt.
Gekookte aardappelen zijn klassiek, graag met doperwten en peterselie. Sommigen willen er rode bosbessen of ingelegde rode bieten naast, om het zuur.
Ja. Laat hem snel afkoelen, bewaar hem koud in een goed sluitende pot en warm hem in de pan op tot hij kookt. In de kou wordt hij dikker, dus verdun met wat melk. Het spek bak je het lekkerst ter plekke.
Buikspek bak je altijd tot het krokant is, en dan is het helemaal gaar. Varkensvlees van Zweedse gedomesticeerde varkens wordt bij de slacht op trichinen gecontroleerd, en besmetting is heel zeldzaam. Vlees van wilde zwijnen moet daarentegen altijd helemaal gaar zijn.
Meer ouderwetse Zweedse kost bij het wintervuur
De gietijzeren pan op de gloed
Verwarm de pan lang, schuif hem in plaats van het vuur na te jagen – zo bak je gelijkmatig boven open vuur.
Naar de bakgidsHet spek in de slee
Bagage, trektuig en het kind in de slee – zo trek je alles naar de vuurplaats zonder dat er onderweg iets lekt of bevriest.
Naar de pulkgidsSpek over? Morgen raggmunk (Zweedse aardappelpannenkoek)
Dezelfde pan, hetzelfde spek – met geraspte aardappel en rauw geroerde rode bosbessen worden de restjes een nieuw avondeten bij het vuur.
Naar de raggmunk