De pan die tegen suiker kan
Dik ijzer houdt de warmte gelijkmatig als de suiker smelt. Zo onderhoud je het gietijzer en krijg je de laatste suiker eruit zonder het oppervlak te beschadigen.
Naar de gietijzergidsStroop, zand en glans – en de pollepel staat nooit stil
Het begint als een gewone pan met suikerwater. De amandelen zwemmen in een bruine, borrelende stroop en het ruikt tot aan de houtstapel naar kaneel. Dan, midden in het roeren, gebeurt er iets wat eruitziet als een mislukking: de stroop verdwijnt, en de amandelen krijgen een droog, licht korstje dat aan nat zand doet denken. Dat is precies goed. Nog een paar minuten op lagere warmte, en het zand smelt tot een glanzend, knisperend laagje.
Voor gebrande amandelen heb je geen thermometer nodig, je moet alleen drie fasen herkennen en nooit stoppen met roeren. Denk aan stroop, zand en glans. Tijdens de stroopfase kookt het water weg. In de zandfase kristalliseert de suiker rond de amandelen. In de glansfase smelt die weer tot karamel, en dan is het tijd om ze uit te storten en uit elkaar te halen.
Heb je dit recept gemaakt? Geef je beoordeling
0,0 van de 5 · 0 stemmen
van de 5
stem
stemmen
Wees de eerste die dit recept beoordeelt.
Bedankt voor je stem!
Je stem kon nu niet worden opgeslagen. Probeer het later nog eens.
🔥 Boven vuur
🔥 Boven vuur
🔥 Boven vuur
🔥 Boven vuur Amandelen met vlies geven een ruwer laagje dat beter blijft zitten. Gepelde amandelen werken ook, maar het laagje wordt dunner en gladder.
Thuis. Weeg de amandelen af in een zakje. Meng suiker, kaneel, zout en eventueel vanillesuiker in een goed sluitend potje, dan hoef je bij het vuur alleen nog het water erbij te gieten. Doe het water in een klein flesje. Scheur een vel bakpapier af en rol het op.
Bij het vuur. De suiker wil gelijkmatige warmte onder de hele bodem, geen vlammen die langs de randen omhoog likken en de suiker daar verbranden. Laat het vuur opbranden tot een gelijkmatig kolenbed, zoals beschreven in vuur maken. De pan moet stevig staan, want je gaat er een kwartier flink in roeren. Hoe je het rooster neerzet en de hoogte kiest, lees je in grillrooster en grillklem.
Boven de gloed is er geen knop om aan te draaien. Je zet de warmte lager door de pan iets hoger te zetten, hem naar de rand van het kolenbed te schuiven of hem tien à twintig seconden helemaal van het vuur te halen. Bepaal voordat je begint waar de koelere plek is.
Leg het bakpapier op de snijplank vlak bij het vuur, met de vorken ernaast, nog voordat de suiker begint te koken. Als de amandelen klaar zijn, is er geen tijd om te zoeken.
Dit zijn de drie fasen, met tijden bij benadering. Hoe lang het duurt, hangt af van de gloed, de pan en het weer, dus laat wat je ziet zwaarder wegen dan de klok.
Gesmolten suiker is erg heet. Suiker begint pas bij ongeveer 170 graden te karameliseren, dus het is veel heter dan kokend water. Bovendien is het stroperig en plakt het aan de huid in plaats van eraf te lopen. Volgens 1177 (de Zweedse medische adviesdienst) kan een hete, stroperige massa, zoals warme knäck, diepe brandwonden veroorzaken. Roer met een lange lepel, houd je gezicht weg van de pan, proef nooit suiker rechtstreeks uit de pan en raak de amandelen pas aan als ze zijn afgekoeld.
Als iemand zich brandt. Spoel meteen met koel water, ongeveer een kwartier, niet langer, en nooit met ijs of sneeuw. Verwijder geen kleding die aan de huid vastzit. Zoek meteen medische hulp als er blaren zijn ontstaan en de wond groter is dan de hand van de gewonde zelf, als de huid wit, grijsbruin of zwart is, als de brandwond in het gezicht, op de handen, op de voeten of over een groot gewricht zit, en altijd als het kind 12 maanden of jonger is.
Hele amandelen en de jongste kinderen. 1177 (de Zweedse medische adviesdienst) en Livsmedelsverket (de Zweedse voedselautoriteit) raden aan om de jongste kinderen nog geen hele noten, amandelen, pinda's en druiven te geven, omdat die in de luchtpijp terecht kunnen komen. Fijngeprakt of in heel kleine stukjes kan het wel. Zweedse instanties noemen geen leeftijd, maar in de VS raadt de vereniging van kinderartsen aan te wachten met noten en harde snoepjes tot het kind vier jaar of ouder is, afhankelijk van hoe het kind kauwt en eet. Gebrande amandelen zijn allebei. Voor de allerkleinsten kun je een paar amandelen heel fijn stampen en over pap of ijs strooien. Laat het kind stilzitten als het eet, en niet met een handvol amandelen rond het vuur rennen.
Notenallergie. Amandel telt in de regels voor allergenenetikettering als noot, net als hazelnoot, cashewnoot en pecannoot, dus gebrande amandelen kun je niet notenvrij maken, en de varianten met andere noten ook niet. Vraag het altijd voordat je iets aanbiedt, en was de pan en de lepel goed af voordat je ze voor iets anders gebruikt. Zwelling van lippen, tong of keel kan een teken zijn van een allergische reactie. Krijgt iemand het benauwd of voelt iemand zich slap worden na het eten: gebruik eerst de adrenalinepen als de persoon die heeft, en bel meteen 112. Willen jullie iets knapperigs en kruidigs dat iedereen kan eten, maak dan geroosterde kikkererwten in dezelfde pan of popcorn met kaneel en suiker.
Het vuur. Meer over veilig vuur stoken vind je in brandveiligheid in de natuur. Geldt er een stookverbod, dan is het besluit van de länsstyrelse (de provinciale overheid) of de gemeente bepalend, en de regels staan in vuur maken in de natuur.
Kinderen roeren nooit in de suiker. Het is te heet en het gaat te snel, en het enige wat je bij de pan nodig hebt is een volwassene met een lepel. Toch is er voor en na genoeg te doen.
Thuis kunnen de kinderen de amandelen afwegen, kaneel en suiker in het potje mengen en aan de kardemom ruiken. Bij het vuur kunnen ze vanaf een paar meter afstand de fasen volgen en roepen als het “zand” wordt, dat is meestal de leukste verrassing. Zeg het hardop voordat je de pan van het vuur haalt, zodat iedereen weet dat hij achteruit moet.
Als de amandelen helemaal zijn afgekoeld, komt de grote taak van de kinderen: sorteren. Ze breken de klonten los, leggen de meest glanzende amandelen op één hoopje en de meest zanderige op een ander, en vullen potjes of zakjes om weg te geven. Voel zelf aan de amandelen voordat de kinderen ze aanraken. Meer manieren om kinderen een taak bij het vuur te geven, vind je in koken met kinderen boven het vuur.
Als het water is weggekookt, kristalliseert de suiker opnieuw en legt zich als een droog, korrelig laagje om de amandelen. Dat is een normale fase. Zet de warmte lager en blijf roeren, dan smelt de suiker na een paar minuten tot glanzende karamel.
Reken op ongeveer 15–20 minuten in de pan: 3–6 minuten voor de stroop, 3–5 minuten voor de zandfase en 3–6 minuten voor de glansfase. De tijden zijn bij benadering en hangen af van de gloed. Daar komt een halfuur of meer bij voordat het vuur tot gloed is opgebrand.
Ja, in een koekenpan van gietijzer of koolstofstaal. Boven open vuur wordt het al snel te heet voor een antiaanbakpan, dus kies een pan zonder coating.
Stort ze uit op bakpapier zodra je de pan van het vuur hebt gehaald en trek ze met twee vorken uit elkaar zolang de suiker nog zacht is. Na een of twee minuten is hij hard geworden. De klonten die overblijven kun je losbreken als de amandelen zijn afgekoeld.
1177 en Livsmedelsverket raden aan de jongste kinderen nog geen hele noten en amandelen te geven, omdat die in de luchtpijp terecht kunnen komen, maar noemen geen leeftijd. In de VS raadt de vereniging van kinderartsen aan te wachten tot het kind vier jaar of ouder is. Voor kleinere kinderen kun je de amandelen heel fijn stampen.
In een pot met een goed sluitend deksel blijven ze dagenlang knapperig, vaak langer. Staan ze open, dan trekken ze vocht aan en worden ze plakkerig.
Meer voor de avond bij het vuur
De pan die tegen suiker kan
Dik ijzer houdt de warmte gelijkmatig als de suiker smelt. Zo onderhoud je het gietijzer en krijg je de laatste suiker eruit zonder het oppervlak te beschadigen.
Naar de gietijzergidsNotenvrij in dezelfde pan
Is er iemand allergisch voor noten? Geroosterde kikkererwten worden net zo knapperig en kunnen dezelfde kaneel en suiker krijgen.
Naar de kikkererwtenIets warms om erbij te drinken
Terwijl de amandelen op het papier afkoelen, kan er aan de rand van de gloed een pan appelmost warm worden.
Naar de appelmost