Lista rzeczy na zimowy biwak – trzy stosy na podłodze w przedpokoju

Jest czwartek wieczorem, a podłoga w przedpokoju jest zawalona rzeczami. Letnia lista wciąż wisi na lodówce od lipca, z odhaczonym namiotem, śpiworem, środkiem na komary i strojami kąpielowymi. Teraz ta sama rodzina ma spędzić noc na dworze w lutym. Stoisz z listą w ręku i widzisz, że prawie wszystko się zgadza, ale nic tak naprawdę nie wystarcza. Mata jest za cienka, kartusz gazowy jest nie tego rodzaju, a butelka z wodą będzie przy śniadaniu bryłą lodu.

Ta lista zaczyna się tam, gdzie kończy się letnia. Pokazuje, co wymienić, co dodać i gdzie wszystko ma leżeć, żeby właściwa rzecz była pod ręką, kiedy ktoś marznie. Całość o zimnie, śnie, bezpieczeństwie i o tym, gdzie można rozbić namiot, znajdziesz w przewodniku: zimowe biwakowanie – nocowanie pod namiotem zimą.

Zacznij od letniej listy

Większość tego, co pakujesz na letnią noc pod namiotem, przyda się też zimą. Nie ma więc powodu pisać nowej listy od zera. Weź naszą gotową listę (lista rzeczy na biwak pod namiotem) albo, jeśli jadą z wami dzieci, wersję rodzinną (lista rzeczy na kemping z dziećmi) i zrób dwie rzeczy:

1. Wymień to, co nie radzi sobie z mrozem. Tabela na samej górze strony pokazuje, o które letnie rzeczy chodzi i dlaczego.
2. Dodaj zimowe ekstra. To cała reszta tej strony, podzielona na trzy stosy.

Jeśli jedziecie na narty i śpicie w domku albo w hotelu, to zupełnie inna lista. Znajdziesz ją tutaj: lista rzeczy na wyjazd narciarski z dziećmi. Tutaj chodzi o spanie na dworze.

Do zapamiętania: trzy stosy na podłodze w przedpokoju

Nie wrzucaj wszystkiego na jeden wielki stos. Zrób trzy i przy każdej rzeczy zapytaj się, kiedy będzie ci potrzebna.

1. Ciało. To, co macie na sobie w marszu. Ma oddychać i nie może być za ciepłe, bo to pot sprawia, że później marzniecie.
2. Postój. To, czego potrzebujecie w tej samej chwili, w której się zatrzymujecie. Kurtka na postoje, siedzisko, termos i suche rękawice. Mają leżeć na samej górze plecaka albo pulki i dać się wyjąć w rękawicach.
3. Noc. To, co ma być suche i ciepłe, kiedy wchodzicie do śpiwora. Maty, śpiwór, sucha bielizna termiczna i ubrania na następny dzień. To pakuje się najgłębiej, w wodoszczelnych workach, i otwiera dopiero w namiocie.

Stosy decydują też o tym, gdzie rzeczy trafią w bagażu. Na tym kończy się większość list, a to właśnie tu rozstrzyga się zima: kurtka na postoje, która leży na samym dnie pulki, na postoju na nic się nie przyda.

Stos 1: ciało

Ubierzcie się na warstwy, które łatwo zdjąć i założyć. Chodzi o to, żeby w marszu było wam lekko chłodno. Komu w ruchu jest ciepło, ten się poci, a pot zamarza, kiedy stoicie w miejscu.

• Wełniana bielizna termiczna przy samym ciele. Wełna grzeje i utrzymuje skórę w suchości. Bawełna robi się wilgotna i wychładza, więc bawełnianą bluzę zostaw w domu.
• Warstwa środkowa z wełny albo polaru, którą zdejmujecie na podejściach.
• Wiatroszczelna warstwa zewnętrzna na sam wierzch. Nieocieplane kurtki i spodnie najłatwiej regulować, bo ciepło dają warstwy pod spodem.
• Cieńsza para rękawic do pracy, żeby rozbić namiot bez zdejmowania ich.
• Cienka czapka albo opaska na marsz.
• Buty z miejscem na dodatkową wełnianą skarpetę. But, który już z jedną skarpetą jest ciasny, będzie zimny.
• Stuptuty przy głębokim śniegu, żeby nie wpadał do butów.

Stos 2: postój

To na postojach dopada zimno. Ciało właśnie przestało wytwarzać ciepło, a ubrania są wilgotne. Dlatego wszystko z tego stosu musi dać się wyjąć w pół minuty.

• Kurtka na postoje na tyle duża, żeby dało się ją włożyć na wszystkie inne ubrania. Zakładajcie ją od razu, kiedy się zatrzymujecie, zanim ktokolwiek zdąży zmarznąć, i zdejmujcie, kiedy ruszacie dalej.
• Siedzisko dla każdego. Śnieg wyciąga ciepło z każdego, kto siedzi bezpośrednio na nim.
• Termos z gorącym napojem i najlepiej termos obiadowy z zupą albo gulaszem ugotowanym w domu. Ciepłe jedzenie jest na stole w tej samej minucie, w której się zatrzymujecie.
• Jedzenie, które da się jeść w rękawicach. Coś tłustego i słodkiego w kawałkach, które nie zamarzają na kamień.
• Ciepła czapka i ciepła para rękawic na zmianę, kiedy pierwsze będą spocone.
• Zapałki w wodoszczelnym woreczku i kostki rozpałkowe. Zimą drewno jest często wilgotne, a zapałki też zawilgotnieją, jeśli leżą luzem.

Wskazówka: Rzeczy na postój włóż do osobnego worka w dobrze widocznym kolorze. Wtedy każdy wie, czego szukać, nawet po ciemku.

Stos 3: noc

O nocy decydują dwie rzeczy: na czym leżysz i to, żeby to, w czym śpisz, było suche. Ten stos pakuje się do wodoszczelnych worków i otwiera dopiero w namiocie.

• Dwie maty na osobę. Jedna piankowa przy śniegu i grubsza na wierzchu. Mata dmuchana może się uszkodzić, a wtedy noc ratuje ta piankowa.
• Śpiwór dobrany do najniższej temperatury nocy. Co na metce znaczą komfort, limit i temperatura ekstremalna i kiedy dwa śpiwory jeden w drugim są lepszym wyborem, omawiamy w poradniku: śpiwór na zimę.
• Sucha bielizna termiczna używana tylko w nocy. Nie była noszona w ciągu dnia, więc jest naprawdę sucha.
• Czapka do spania, która nie jest przepocona.
• Grube wełniane skarpety do namiotu i ciepłe kapcie, żeby stopy nie marzły, kiedy zdejmujecie buty. Jeśli musisz wyjść z namiotu w wilgotnych butach, cienki foliowy woreczek na suche skarpety pomoże utrzymać je suche.
• Izolowana butelka w wełnianej skarpecie, żeby woda do picia nie zamarzła do rana.
• Butelka odporna na gorącą wodę, ze szczelną zakrętką, do wstępnego ogrzania śpiwora. W śpiworach dzieci powinna leżeć tylko przez chwilę, zanim się do nich położą.
• Butelka albo słoik z pokrywką do siusiania, oznaczone tak, żeby nikt nie pomylił ich z butelką na wodę.
• Zatyczki do uszu, jeśli wieje i tropik łopocze.

Co ma trafić do śpiwora na rano i dlaczego nie dzisiejsze ubrania, opisujemy w poradniku: jak spać ciepło w namiocie zimą.

Obozowisko: namiot, kuchenka i woda

Oprócz namiotu i kuchenki z letniej listy obozowisko potrzebuje kilku rzeczy, które przydają się tylko na śniegu.

• Śledzie do śniegu. Szerokie śledzie do śniegu albo zwykłe śledzie i gałązki zakopane w poprzek w małym rowku i mocno udeptane.
• Jedna łopata. Do wyrównania miejsca pod namiot, odkopania drewna i zbudowania wału chroniącego przed wiatrem. Dzieci będą chciały ją pożyczać przez cały wieczór.
• Mała szczotka do strzepania śniegu z ubrań, zanim wejdziecie do środka. Śnieg, który stopnieje w namiocie, zamienia się w wilgoć w śpiworze.
• Izolacja pod całą podłogą namiotu, na przykład dodatkowa mata piankowa albo koc ratunkowy, jeśli macie miejsce.
• Kuchenka, która działa na mrozie. W lesie gaz zimowy wystarcza na długo, jeśli kartusz trzyma się w ciepłej wewnętrznej kieszeni. Kiedy robi się naprawdę zimno i wietrznie, pewniejsza jest kuchenka wielopaliwowa.
• Cienka płytka pod kuchenkę, żeby nie zapadła się w śnieg.
• Duży garnek z pokrywką i więcej paliwa niż latem. Jeśli nie ma bieżącej wody, całą wodę do picia trzeba wytopić ze śniegu, a to trwa.

Jak gaz zachowuje się na mrozie i jak gotować coś, co dzieci zechcą zjeść, opisujemy w poradniku: gotowanie na dworze zimą. Nigdy nie gotuj na kuchence turystycznej w zamkniętym namiocie. Kuchenka gazowa może wytwarzać tlenek węgla, kiedy brakuje powietrza.

Skrzynka do pieca: jeśli palicie w namiocie

Jeśli macie namiot z piecem, bagaż będzie cięższy, ale wieczór cieplejszy. Wszystko, co dotyczy ognia, zbierzcie w osobnej skrzynce albo worku, żeby nic nie zostało w domu i nic nie trafiło w namiocie w niewłaściwe miejsce.

• Piec i rura kominowa, z łapaczem iskier na szczycie.
• Ognioodporna mata pod piec. Nasz test maty ochronnej pokazał, że mała mata zakrywa tylko powierzchnię bezpośrednio pod piecem. Pamiętaj o tym, planując odległość od podłogi namiotu i śpiworów.
• Rękawice robocze do drzwiczek i rury.
• Pojemnik z wodą i mała gaśnica w zasięgu ręki.
• Suche drewno, cienkie szczapki i rozpałka. Licz się z tym, że drewno na miejscu będzie mokre albo pod śniegiem.
• Piła do drewna.
• Czujnik tlenku węgla na baterie i zapasowa bateria. Przetestuj go w domu i powieś blisko miejsca do spania.

Jak wybrać namiot i piec, gdzie ma stać piec i jak bezpiecznie palić, opisujemy w poradniku: namiot z piecem. Tlenku węgla nie widać i nie czuć, a pierwsze objawy przypominają zwykłe zmęczenie. Dlatego czujnik to jedyna rzecz w skrzynce do pieca, której nie wolno zastąpić niczym innym. Dlaczego i gdzie powinien wisieć, wyjaśniamy w poradniku: tlenek węgla w namiocie.

Bagaż dzieci: podwójnie wszystkiego, co może zamoknąć

Dzieci bawią się w śniegu, przewracają się i kopią. Mokre są na długo przed tym, zanim dorośli zdążą rozbić namiot. Dlatego zasada dla dzieci jest prosta: pakujcie podwójnie wszystko, co może zamoknąć.

• Rękawice, skarpety i czapki w kilku parach i sztukach. Jedna dodatkowa para rzadko wystarcza dziecku, które przez całe popołudnie kopie jamę w śniegu.
• Cały suchy komplet ubrań na zmianę w stosie na noc i bielizna termiczna używana tylko w nocy.
• Cieplejsze ubrania do pulki niż na narty. Dziecko, które samo idzie albo jedzie na nartach, szybko się rozgrzewa. Dziecko, które siedzi bez ruchu w pulce, wychładza się. Miejcie dodatkową kurtkę albo koc do pulki.
• Komin zamiast szalika, i ubrania bez luźnych sznurków. Szalik albo sznurek może zaczepić się o pulkę albo o gałąź.
• Wiatroszczelne rękawice z podszewką, najlepiej z szerokimi mankietami, żeby dziecko mogło je założyć samo.
• Odblaski na kurtce i plecaku, bo przez większą część wieczoru jest ciemno.
• Własny mały plecak z kubkiem, butelką na wodę i przekąskami, które dziecko lubi. Dzieci szybko robią się głodne i zmarznięte, więc pomaga, kiedy mogą same coś wyjąć.
• Coś do roboty: mała łopatka, foremka do lepienia śnieżek albo czołówka, którą dziecko może samo zapalić.

Śpiwór i mata dla dziecka, nocne siusianie i to, jak poznać, że dziecko marznie, opisujemy w poradniku: zimowe biwakowanie z dziećmi. Jest tam też osobna lista rzeczy dla dziecka na noc.

Bezpieczeństwo, które jedzie z wami za każdym razem

To bierzecie zawsze, niezależnie od tego, czy śpicie w ogrodzie, czy w lesie. Zimą drobny błąd ma poważniejsze skutki niż latem.

• Naładowany telefon w wewnętrznej kieszeni. Blisko ciała bateria dłużej wytrzymuje. Weź powerbank i przeczytaj, jak mróz wpływa na baterie, w poradniku: ładowanie telefonu bez prądu.
• Czołówka dla każdego, z zapasowymi bateriami w kieszeni blisko ciała.
• Pierwsza pomoc i plastry na otarcia.
• Plan, który zna ktoś w domu: gdzie jesteście, kiedy wracacie i kiedy przerywacie wyprawę.
• Worek ratunkowy na zimno na samej górze bagażu: dodatkowa mata piankowa, coś wiatro- i paroszczelnego, na przykład worek biwakowy albo gruby worek foliowy, oraz suche rękawice, skarpety i czapki. Dzięki niemu możecie owinąć tego, kto marznie, bez szukania po ciemku.
• Wiedza o zimnie. Wiedzcie, co robić, jeśli ktoś się wychłodzi albo dostanie białych plam na policzkach. Objawy i pierwszą pomoc, a także całą zawartość worka ratunkowego, opisujemy w poradniku: wychłodzenie i odmrożenia.

Jeśli biwakujecie w górach ponad granicą lasu, potrzeba więcej: mapy i kompasu, worka biwakowego, gogli i łopaty, która poradzi sobie z ubitym śniegiem. Zacznijcie w lesie, a góry zostawcie na później, kiedy noce w lesie pójdą dobrze.

Co możesz zostawić w domu

Zimowy bagaż łatwo robi się za ciężki. To może zostać na podłodze w przedpokoju:

• Środek na komary, stroje kąpielowe i kapelusz od słońca z letniej listy.
• Bawełniane ubrania, które wilgotnieją i wychładzają.
• Trzeci komplet ubrań dla dorosłych. Na jedną noc wystarczy sucha bielizna termiczna na noc i dodatkowe rękawice.
• Duże ilości wody. Weźcie tyle, ile potrzeba na drogę, a resztę wytopcie na miejscu, jeśli macie na to paliwo.
• Rzeczy, które po prostu dobrze mieć. Każdą rzecz, której nie użyjecie, i tak trzeba nieść albo ciągnąć.

Pakowanie pulki albo plecaka

Na noc blisko samochodu wystarczy jeden duży plecak na dorosłego. Zimowe śpiwory i maty zajmują więcej miejsca niż letnie, więc na dłuższych wyprawach albo z dziećmi najprościej jest często wziąć pulkę, czyli sanie transportowe.

Pakujcie według stosów:

• Stos na noc najgłębiej albo na samym dnie, w wodoszczelnych workach. Śpiwór ma być suchy, kiedy dotrzecie na miejsce, niezależnie od tego, jak bardzo pada śnieg.
• Ciężkie rzeczy w środku i blisko pleców, albo nisko w pulce, żeby się nie przewracała.
• Worek na postój na samej górze, żeby kurtka na postoje, termos i siedziska wyszły jako pierwsze.
• Łopata i szczotka łatwo dostępne, bo są potrzebne, zanim rozpakuje się cokolwiek innego.

Weźcie worek na śmieci i zabierzcie do domu wszystko, co przynieśliście. Gdzie wolno rozbić namiot zimą i jakie zasady obowiązują w rezerwatach przyrody i parkach narodowych, opisujemy w poradniku: gdzie wolno rozbić namiot zimą.