Prezenty świąteczne dla babci i dziadka – wspomnienia, czas i rzeczy, które są używane

Jest niedzielny wieczór, ostatni weekend listopada. Na czacie rodzeństwa, gdzie planuje się święta, ktoś pisze: „Co dajemy w tym roku babci? Mówi, że niczego nie chce”. Ktoś proponuje koc. Ktoś inny przypomina, że dostała koc w zeszłym roku i rok wcześniej. W jej salonie wciąż leżą złożone, przewiązane wstążkami. A przecież co niedzielę dzwoni do wnuków i chce dokładnie wiedzieć, co robiły w szkole.

To, co mówi, i to, co robi, wskazuje w różne strony. Nie chce więcej rzeczy, ale bardzo chce opowiadać, być pytana i mieć wnuki blisko. Ta strona dotyczy wszystkich czworga: babci i dziadka ze strony mamy i ze strony taty. Prezenty są celowo trochę dziwaczne, ale każdy ma albo obudzić wspomnienie, albo być używany co tydzień, albo dać czas z wnukami. Pomysł stojący za nietypowymi prezentami i strony dla reszty rodziny znajdziesz w poradniku: poradnik prezentowy.

Kiedyś, teraz i potem

Trzy czasy wystarczą, żeby znaleźć właściwy prezent dla babci albo dziadka:

1. Kiedyś. Czy prezent budzi wspomnienie z czasów, gdy byli młodzi, z miejsca, z którego pochodzą, albo z rodziny? Wtedy staje się czymś, o czym się rozmawia, a nie tylko czymś do rozpakowania.
2. Teraz. Czy będzie używany w zwykły wtorek w lutym? Zadaj sobie też to pytanie: czy poradzi sobie z nim, nie dzwoniąc do ciebie? To, co wymaga aplikacji, hasła albo instrukcji, często ląduje w szufladzie.
3. Potem. Czy daje czas z wnukami w przyszłości, z datą albo planem? To zwykle najtrudniej kupić i to znaczy najwięcej.

Dobry prezent trafia w co najmniej dwa z trzech. Pod każdą grupą jest napisane, czym jest prezent i dlaczego działa. Jeśli naprawdę ma wszystko, a ty wolisz dać coś, co się zużyje, prezenty do zużycia znajdziesz w poradniku: prezenty dla kogoś, kto ma wszystko.

Babcia i dziadek, którzy chętnie opowiadają

Ma historie, o które nikt nie zdążył zapytać. Daj coś, co je uruchomi.

Odtwarzacz z jednym przyciskiem. Mały odtwarzacz albo radio z dużymi przyciskami, na które wgrywasz piosenki z lat, kiedy miała osiemnaście lat i chodziła na potańcówki. Stoi w kuchni, włącza się jednym naciśnięciem i nie wymaga ani aplikacji, ani hasła, a wnuki usłyszą, do czego tańczyła babcia.

Pierwsza strona gazety z dnia ślubu. Gazeta z dnia, w którym wzięli ślub, albo z dnia, w którym urodził się dziadek. W serwisie Svenska tidningar szwedzkiej Biblioteki Królewskiej (Kungliga biblioteket) można szukać z domu, ale gazety młodsze niż 100 lat czyta się w bibliotece – albo w Kungliga biblioteket, albo w przyłączonej bibliotece publicznej lub uczelnianej. Tam wysyłasz sobie stronę e-mailem, po jednej stronie naraz i na własny użytek. Duże gazety ogólnokrajowe są dostępne w całości, a gazety lokalne z lat 1906–2013 tylko w wyborze. Jeśli brakuje gazety z miejscowości, w której brali ślub, może być na mikrofilmie w tamtejszej bibliotece, często z notką o ślubie, więc zacznij szukać odpowiednio wcześnie. Wydrukuj stronę i włóż ją w ramkę.

Słoik z pytaniami przy ekspresie do kawy. Szklany słoik pełen zwiniętych karteczek, na których wnuki zapisały swoje pytania: „Co dostałaś pod choinkę, kiedy miałaś siedem lat?”, „Kto był twoim najlepszym przyjacielem?”, „Jaka była najgorsza rzecz, którą zrobiłaś w szkole?”. Przy każdej kawie z ciastem jedno z wnuków losuje karteczkę, a odpowiedzi stają się historiami, które inaczej nigdy nie zostałyby opowiedziane.

Przepis jej własnym charakterem pisma – na ściereczce kuchennej. Sfotografuj karteczkę z przepisem na babkę albo klopsiki, z plamami i skreśleniami, i zleć nadruk na ściereczce kuchennej albo wypalenie na desce do krojenia. Używa się jej co tydzień, a charakter pisma zostaje nawet wtedy, gdy karteczka się rozpadnie.

Torebka słodyczy z ich dzieciństwa. Zapytaj mimochodem, co kupowali za kieszonkowe, kiedy byli mali, i napełnij rożek właśnie tym: miętowymi laskami, krówkami, korzeniem lukrecji albo karmelkami w papierku. Słodycze się skończą, ale pytanie „pamiętasz, jak…” będzie słychać przez cały pierwszy dzień świąt.

Smak rodzinnych stron. Chleb z piekarni we wsi, w której dorastał dziadek, ser z okolicznej mleczarni albo konfitura sprzedawana na przykościelnym jarmarku świątecznym. Zadzwoń i zapytaj, czy wysyłają. Nie zajmuje miejsca i smakuje jak wtedy, gdy byli młodzi.

Babcia i dziadek, którzy robią porządki i nie chcą więcej rzeczy

Wiele osób w tym wieku zaczęło już döstädning, czyli szwedzkie „sprzątanie przed śmiercią” – spokojne przeglądanie swoich rzeczy, żeby dzieci nie musiały tego robić później. Daj coś, co sprawi, że będzie to przyjemniejsze, a nie coś, co dołoży rzeczy.

Karteczki z historiami. Paczka zawieszek adresowych ze sznurkiem, dobry długopis i wspólne popołudnie. Babcia przywiązuje karteczkę do zegara ściennego, filiżanek i nart na strychu i zapisuje, co to jest, skąd pochodzi i kto ma to dostać. Porządki stają się opowieścią zamiast smutkiem, a wnuki wiedzą potem, dlaczego akurat ten zegar jest ważny.

Oprawione w ramkę to, co już leży w szufladzie. Świadectwo czeladnicze dziadka, telegramy ze ślubu, pierwsze prawo jazdy babci albo stare świadectwo szkolne. W listopadzie wymknij się z tym do zakładu ramiarskiego i połóż je już w ramce pod choinką. Jedyną nową rzeczą w paczce jest ramka, a papier wreszcie może wisieć tam, gdzie go widać.

Babcia i dziadek, którzy chcą mieć wnuki blisko

Tutaj prezentem jest czas. Zawsze włóż do paczki coś konkretnego, żeby było co otworzyć i była data, na którą można czekać.

Pudełko na nocowanie. Pudełko z pokrywką, które mieszka u babci: szczoteczka do zębów i czołówka dla każdego wnuka, książka na dobranoc i karimata, żeby wnuki mogły spać na podłodze w jej pokoju. Na pokrywce napisz datę pierwszego nocowania. Kiedy wszystko już tam jest, dużo łatwiej powiedzieć „tak” na jedną noc.

Dzień terminatora. Kartka, która wygląda jak ogłoszenie o pracę: „Poszukiwany terminator. Dziadek uczy”. Wnuk zostaje na jeden dzień terminatorem w tym, co dziadek umie najlepiej: ostrzeniu piły, łataniu dętki, robieniu skarpet na drutach albo pieczeniu. Jeśli egzaminem mistrzowskim mają być szafranowe lussekatter babci, będzie to grudniowy dzień z mąką na podłodze. Tutaj ekspertem jest babcia albo dziadek – i o to właśnie chodzi.

Torba na trybuny. Torba z piankową podkładką do siedzenia, termosem i wydrukowanym terminarzem sezonu, w którym zaznaczono mecze, pokazy i zawody wnuków. Lodowiska i trybuny są zimne, a kto ma spakowaną torbę przy drzwiach, częściej wychodzi z domu.

Rodzinna gra w karty – spisana. Talia kart z dużymi cyframi i mała książeczka z zasadami rodzinnej gry: babcina wersja kasyna albo plump dziadka, czyli szwedzka gra w lewy, ze wszystkimi domowymi zasadami, które istnieją tylko w waszej rodzinie. Wnuki uczą się gry od tego, kto zna ją najlepiej, a zasady przetrwają.

Dzień łowienia spod lodu. Dwie krótkie wędki podlodowe, kilka błystek i kartka z dniem na lodzie z jednym z wnuków. W Szwecji wzdłuż wybrzeża oraz na jeziorach Vänern, Vättern, Mälaren, Hjälmaren i Storsjön w Jämtlandii można łowić spod lodu bez karty wędkarskiej, ale na większości innych jezior jest ona potrzebna, a wymiary ochronne i okresy ochronne obowiązują wszędzie. Zasady bezpieczeństwa na lodzie obowiązują bez względu na to, ile osób już tam siedzi: co najmniej dziesięć centymetrów lodu zwartego, kolce lodowe wysoko na szyi u obojga i najlepiej jeszcze jeden dorosły, tak żebyście byli co najmniej we troje. Dziecko, które nie umie pływać, ma kamizelkę asekuracyjną. Wszystko o tym znajdziesz w poradniku: bezpieczeństwo na lodzie z dziećmi.

Babcia i dziadek, którzy mieszkają daleko od wnuków

Brakuje nie rzeczy, tylko tego, żeby słyszeć się między odwiedzinami. Więcej pomysłów na sytuację, gdy mama mieszka daleko, jest na stronie z prezentami dla mamy, a te tutaj są pomyślane dla dziadków i wnuków.

Podróżująca książka. Gruby notes i plik kopert. Babcia pisze jedną stronę, może z pytaniem albo wspomnieniem, i wysyła książkę wnukowi, który rysuje, pisze odpowiedź i odsyła ją z powrotem. Dzieci uwielbiają dostawać listy, a po roku jest książka pełna listów między nimi, której nikt nie chce wyrzucić.

Bajka na dobranoc głosem babci. Książka z rozdziałami i obietnica: babcia nagrywa telefonem jeden rozdział w tygodniu i wysyła go wnukom, które słuchają, kiedy już leżą w łóżkach. Ma swoje miejsce w wieczornym rytuale, choć mieszka dwieście kilometrów dalej.

Dzwonek, który się śmieje. Wnuki nagrywają „Dziadku, odbierz!” i chichot, a ty ustawiasz to jako dzwonek w jego telefonie. Prezent nie zajmuje w ogóle miejsca, a dziadek słyszy wnuki za każdym razem, gdy ktoś dzwoni – nawet jeśli to ktoś, kto chce mu coś sprzedać.

Jeśli paczka ma iść pocztą, na karteczce może się znaleźć rymowanka. Jak napisać taką, która nie zdradza za dużo, przeczytasz tutaj: rymowanka na prezent.

Babcia i dziadek, którzy codziennie chodzą na spacer

Codziennie chodzi na spacer, przy każdej pogodzie. Daj coś, co sprawi, że spacer będzie lepszy, i co przyda się w lutym.

Sparkstötting – sanki z krzesełkiem. Stare dobre skandynawskie sanki z dwiema długimi płozami i krzesełkiem z przodu. Babcia stoi na płozach i ma się czego mocno trzymać, a jedno z wnuków mieści się na siedzisku. Najlepiej jeździ po ubitym śniegu i lodzie, gorzej po puchu, a z raczkami pod butami jest jeszcze bezpieczniej.

Karmnik, który wisi na kuchennym oknie. Przezroczysty karmnik, który mocuje się przyssawkami bezpośrednio na szybie, tak że sikorki jedzą pół metra od filiżanki kawy. Dołóż karteczkę o akcji Vinterfåglar inpå knuten, czyli wielkim szwedzkim liczeniu ptaków, podczas którego liczy się ptaki przy swoim karmniku w dowolnym momencie między 29 stycznia a 1 lutego 2027 roku. Wyniki można zgłosić na papierze, a wnuki mogą w tym samym czasie liczyć ptaki przy własnym karmniku. Nasiona słonecznika starczają na długo, a wnuki mogą zrobić własne zimowe kule dla ptaków do powieszenia obok.

Laska z siedziskiem. Laska spacerowa, która rozkłada się w małe siedzisko. Może chwilę odpocząć na spacerze i usiąść przy brzegu lodowiska, kiedy wnuki uczą się jeździć na łyżwach, zamiast stać i marznąć.

Prezenty świąteczne dla babci i dziadka od wnuków

Te prezenty wnuki robią same albo w większości same. Są inne niż te na stronie dla taty i na stronie dla mamy, żeby nikt nie dostał dwa razy tego samego.

Listwa do mierzenia wzrostu przy drzwiach. Deska z podziałką, którą malują wnuki i na której co roku w święta każdy wnuk jest mierzony i dostaje kreskę z imieniem i rokiem. Przykręca się ją do ściany, ale w przeciwieństwie do kresek na framudze pojedzie z babcią, jeśli się przeprowadzi. Dzieci od mniej więcej czterech lat mogą malować, a podziałkę rysuje dorosły.

Kalendarz z dniami wnuków. Dwanaście kartek, po jednej na każdy miesiąc, na których wnuk narysował obrazek i wpisał własny dzień z babcią: „Marzec: jedziemy na sanki”, „Czerwiec: zbieramy poziomki”. Zszyj kartki albo spnij je klipsem. Od mniej więcej sześciu lat, z dorosłym, który pomaga z datami.

Krzyżówka o rodzinie. Wnuki od mniej więcej dziesięciu lat robią krzyżówkę, w której wszystkie odpowiedzi dotyczą rodziny: imię psa, jezioro przy domku letniskowym, ulubione słodycze dziadka. Wystarczy papier w kratkę. Dziadek rozwiązuje ją przy porannej kawie, a dzwonienie po podpowiedzi jest dozwolone.

Pokrowiec na poduszkę grzewczą. Kupiona poduszka grzewcza z ziarnami pszenicy albo pestkami wiśni, z czasem podgrzewania wydrukowanym na opakowaniu, i zdejmowany pokrowiec, który wnuk szyje z wybranego przez siebie materiału, najlepiej z inicjałami babci. Dzieci od mniej więcej dziesięciu lat szyją go na maszynie z dorosłym obok. Nie szyjcie samej poduszki z własnym wypełnieniem: domowe poduszki z pszenicą nie mają bezpiecznego czasu podgrzewania i mogą się nagrzać tak bardzo, że zaczną się tlić. Napisz na dołączonej karteczce: podgrzewaj zgodnie z opakowaniem, z kubkiem wody obok w mikrofalówce, pozwól poduszce całkowicie ostygnąć, zanim podgrzejesz ją ponownie, nie używaj jej jako termoforu pod kołdrą i sprawdź, czy nie jest za gorąca, zanim przyłożysz ją do skóry.

Jeśli babcia i dziadek z kolei zastanawiają się, co dać wnukom w wieku szkolnym, pomysły znajdą w poradniku: prezenty świąteczne dla dzieci w wieku 6–9 lat.

Kiedy wnuki przyjeżdżają w odwiedziny

Dzięki niektórym prezentom wnuki będą częściej u babci i dziadka, a wtedy dobrze jest pilnować tego, do czego dzieci nie powinny mieć dostępu:

• Leki. Giftinformationscentralen (szwedzkie centrum informacji toksykologicznej) przypomina, że krewni, których dzieci odwiedzają, też muszą przechowywać leki w sposób bezpieczny dla dzieci. Nie w torebce, kosmetyczce, szafce łazienkowej ani na stoliku nocnym. Dotyczy to też pojemnika na tabletki na cały tydzień, który nie jest opakowaniem zabezpieczonym przed dziećmi i łatwo zostaje na kuchennym stole. Leki na serce i ciśnienie, tabletki nasenne i leki przeciwbólowe mogą być niebezpieczne dla małego dziecka nawet w małych ilościach. Jeśli dziecko połknęło lek, od razu zadzwoń do Giftinformation i nie czekaj na objawy. Jak może wyglądać skrzynka na rodzinne leki, opisujemy w poradniku: leki i domowa apteczka.
• Baterie do aparatów słuchowych to baterie guzikowe, tak samo jak baterie w małych latarkach i termometrach. Bateria guzikowa połknięta przez dziecko może utknąć i spowodować bardzo poważne obrażenia. Zapasowe i zużyte baterie trzymaj wysoko. Jeśli dziecko połknęło baterię, natychmiast zadzwoń pod 112 i poproś o Giftinformation (szwedzkie centrum informacji toksykologicznej).
• Lód. Dzień łowienia spod lodu i sanki z krzesełkiem oznaczają lód i ślizgawicę. Nie wychodźcie na lód jeziora bez kolców lodowych i bez towarzystwa i sprawdzajcie lód przez całą drogę.

W nagłym przypadku dzwoń pod 112 i poproś o Giftinformation (szwedzki ośrodek informacji toksykologicznej). W mniej pilnych sprawach Giftinformationscentralen odpowiada całą dobę pod numerem 010-456 67 00. Natychmiast zadzwoń pod 112, jeśli dziecko staje się ospałe, ma drgawki albo trudności z oddychaniem.

To pominęliśmy

Nie ma tu koca, swetra, świecy zapachowej ani kubka z napisem „najlepsza babcia na świecie”, nie ma też fotokalendarza z dwunastoma zdjęciami z mijającego roku. Nie są złe, ale większość babć i dziadków ma ich już kilka, a rzadko trafiają w więcej niż jeden z czasów: kiedyś, teraz i potem. Karta podarunkowa do sklepu też odpada. Lepsza jest karteczka z datą i imieniem wnuka.

Więcej pomysłów na święta z większą ilością wspólnego czasu i mniejszą liczbą obowiązków zebraliśmy tutaj: Boże Narodzenie z dziećmi.