Kerstcadeaus voor kinderen van 6–9 jaar – goede cadeaus en een paar gekke

Het is tweede kerstdag, tien uur 's ochtends. De zevenjarige heeft wat ze op kerstavond kreeg al af gebouwd, het stripblad uitgelezen en is het ding dat knipperde al zat. Nu staat ze in de keukendeur en vraagt wat ze moet doen. Onder de kerstboom ligt nog een cadeau waar niemand aan heeft gezeten. Het bleek voor een driejarige te zijn.

Tussen zes en negen jaar gebeurt er veel in korte tijd. Het kind gaat naar school, kraakt de leescode, krijgt vriendjes met eigen regels en wil dingen echt doen, maar het liefst zelf. Daarom gaat het vaak mis, naar twee kanten: het cadeau is te kinderachtig, of er moet de hele kerstvakantie een volwassene bij aan tafel zitten.

Deze pagina geeft je 32 ideeën, ingedeeld naar wat voor kind het is. De meeste zijn gewoon goede cadeaus, en een paar zijn met opzet gek. Het grotere plaatje, en de gedachte achter originele kerstcadeaus, vind je in de cadeaugids.

Zelf, lang, groeit mee – drie vragen voor de tussenjaren

Stel deze drie vragen bij elk idee dat je hebt. Ze zijn gemaakt voor precies deze leeftijd.

1. Zelf. Kan het kind het cadeau zonder volwassene, al op eerste kerstdag of na één keer voordoen? Een zevenjarige wil het kunnen. Een cadeau waarbij een volwassene elke keer de handleiding moet voorlezen, blijft liggen.
2. Lang. Gaat het de hele kerstvakantie mee, en niet alleen tot tweede kerstdag? Wat het volhoudt, zijn projecten, verzamelingen en dingen met niveaus, waar altijd nog een moeilijkere stap is.
3. Groeit mee. Werkt het zowel voor een zesjarige als voor een negenjarige? Kan het kind er beter in worden, of is het na één avond net zo leuk, en net zo uitgespeeld?

Twee keer ja is genoeg. Drie keer ja betekent dat je het cadeau hebt gevonden dat in maart nog gebruikt wordt.

Tips: Laat de meeste cadeaus gewoon goed zijn. Doe er dan één gekke bij, die een grap, een project of een verhaal is. Dat is het cadeau waar het kind na de kerstvakantie op school over vertelt.

Het kind dat al in het bos en de sneeuw leeft, heeft een eigen pagina met cadeaus voor kinderen die graag buiten zijn, met hoofdlamp, eerste mes, kompas en verrekijker. Hier vind je al het andere.

Het kind dat bouwt en schroeft

Het kind dat bouwt, heeft meestal al een bak met blokken. Wat ontbreekt, is de volgende stap, en een reden om opnieuw te beginnen.

Een doos gemengde bouwstenen en twaalf opdrachtkaarten. Koop bouwstenen zonder bouwtekening en schrijf zelf twaalf kaarten, bijvoorbeeld ‘bouw een brug tussen twee stoelen’, ‘een huis voor een theelepel’ of ‘iets wat rolt’. De bouwstenen gaan jaren mee, en de kaarten geven een begin als de ideeën op zijn.

Een knikkerbaan in onderdelen die je steeds anders kunt bouwen. Buizen, trechters en draaischijven die je elke keer op een nieuwe manier in elkaar zet. Hij groeit met elke verjaardag mee als je hem koopt in een systeem waar meer onderdelen op passen, en hij is net zo leuk voor een zesjarige als voor een negenjarige.

Een echte timmerkist in het klein. Een hamer met een korte steel, een kleine lijmklem, een handboor met slinger en spijkers met grote koppen. Doe er een zak restjes hout bij van een timmerwerkplaats of een houthandel. Tussen zes en negen kunnen kinderen echt timmeren met een volwassene in de buurt, en het bootje van restjes hout wordt helemaal van hen.

Een bouwset voor stroomkringen die je in elkaar klikt. Onderdelen op plastic plaatjes die je op een bord klikt: batterijhouder, schakelaar, lampje, ventilator en zoemer. Het kind snapt hoe stroom werkt, zonder solderen en zonder een lange handleiding te lezen. Kies een set die werkt op gewone batterijen achter een klepje dat je vastschroeft.

Magnetische bouwtegels. Platte vormen met magneten in de randen, die binnen een paar minuten huizen, torens en hellingen voor autootjes worden. Ze werken ook voor een jonger broertje of zusje, zolang de tegels heel zijn. Kijk ze af en toe na, en haal een tegel weg die gebarsten is.

Het kind dat verzamelt

Tussen zes en negen jaar verzamelen veel kinderen van alles: stenen, flessendoppen, kaarten en schelpen. Geef de verzameling een plek, dan wordt het een hobby.

Een map voor de verzamelkaarten en een ruildag. Een map met plastic hoesjes voor negen kaarten per pagina, en een lijst waarop het kind afstreept wat er nog ontbreekt. Doe er een kaartje bij: ‘Ruildag met de neefjes en nichtjes tussen kerst en oud en nieuw.’ In de onderbouw zijn verzamelkaarten een eigen munteenheid op het schoolplein, en in de map worden de kaarten niet verfrommeld in een broekzak.

Geodes om zelf open te breken. Ronde, grijze stenen die hol zijn en vanbinnen kristallen hebben. Leg de steen in een stoffen zak, zet een veiligheidsbril op en tik met een hamer. Het is elke keer een verrassing, en de twee helften worden de mooiste stenen op de plank.

Het muntenzakje van de reizen van de familie. Vraag oma, je oom en de buren of ze nog buitenlandse munten in een la hebben liggen. Geef de munten in een stoffen zakje samen met een wereldkaart, waarop het kind elk land aanstreept. Het kost bijna niets, en elke munt heeft een verhaal over wie daar was.

Een fossiel om uit gips te graven. Een gipsblok met een echte schelp of haaientand erin, en een kwastje en een houten stokje om mee te graven. Het kost een uur of twee, en het is geduldtraining die niet zo voelt. Daarna zijn de vitrines leuker als jullie naar een museum gaan, met tips bij musea met kinderen.

Het kind dat puzzelt

Dit is het kind dat de regels wil begrijpen, en daarna een manier wil vinden om eromheen te gaan.

Een logicaspel voor één speler met opdrachtkaarten. Een klein speelbord met stukjes en een boekje of kaarten met opdrachten van makkelijk tot heel moeilijk. De zesjarige lost de eerste kaarten op, de negenjarige jaagt op de laatste. Er is geen tegenspeler nodig, dus het wordt ook gebruikt als de vriendjes naar huis zijn.

Een detectiveset voor vingerafdrukken. Een potje fijn poeder, een zacht kwastje, doorzichtig plakband en kaartjes om de afdrukken op te bewaren. Neem van iedereen in het gezin vingerafdrukken en maak een register, en laat het kind daarna de zaak oplossen van het peperkoekje dat uit de trommel verdween. Het is logica, nauwkeurigheid en een beetje toneel tegelijk.

Een goochelkist en een geboekte voorstelling. Een spel kaarten, bekertjes met balletjes en een boekje met trucs. Doe er een kaartje bij: ‘Voorstelling voor de hele familie op oudejaarsavond.’ Met een datum wordt het een reden om te oefenen, en een publiek dat applaudisseert.

De eerste drie boeken uit een serie. Makkelijk leesbare leesboeken met hoofdstukken uit een serie met dezelfde hoofdpersoon. Geef de eerste drie in één keer. Een kind dat net de leescode heeft gekraakt, heeft vaart nodig, en als boek één uit is, moet het volgende klaarliggen, niet wachten tot het volgende bibliotheekbezoek. Schrijf gerust een rijmpje op het pakje als hint over wat er in de serie zit – voorbeelden vind je bij kerstrijmpjes.

Een informatieboek over die ene obsessie. Een dik informatieboek over precies waar het kind nu door geobsedeerd is: haaien, vulkanen, ridders, de ruimte of treinen. Op deze leeftijd leren veel kinderen feiten uit hun hoofd en overhoren ze de volwassenen aan tafel, en een boek dat diep op één onderwerp ingaat, wordt keer op keer gelezen.

Het kind dat nooit stilzit

De kerstvakantie is lang en donker, en een kind met mieren in de benen moet daar iets mee kunnen.

Een opvouwbare turnmat. Een dikke mat in delen die je opvouwt en achter de bank zet als hij niet gebruikt wordt. Daarop worden koprollen gemaakt, handstanden tegen de muur en wordt er met de volwassenen geworsteld, en een lange kerstvakantie binnen wordt makkelijker voor iedereen. Een achtjarige oefent graag hetzelfde tot het lukt.

Elastiek en een lang springtouw. De klassiekers van het schoolplein. Leer het kind de versjes en de niveaus, van de enkels tot de heupen. Twee stoelen kunnen het elastiek vasthouden als de vriendjes er niet zijn. Het is goedkoop, neemt geen ruimte in en is precies wat in het speelkwartier in de onderbouw populair is.

Een houten balansbord. Een gebogen plank waarop het kind schommelt, waar het als een brug overheen loopt of die het omdraait en eronderdoor kruipt. Hij werkt binnen midden in de winter, en het evenwicht wordt elke week beter. Leg hem op een kleed en niet op een gladde vloer.

Stelten. Blikstelten met touwtjes voor de zesjarige, houten stelten met voetsteunen die hoger gezet kunnen worden voor de negenjarige. Het wordt een middag van vallen, en dan lukt het ineens. Het is een ouderwets cadeau, en daarom een van de gekke.

Twee walkietalkies. Twee eenvoudige portofoons met grote knoppen waar de kinderen in praten. Ze maken van verstoppertje en speurtochten een missie, en ze worden gebruikt tussen de hut en de keuken. Kinderen die van missies houden, vinden meer ideeën in onze gids over speurtochten voor kinderen, en de aanwijzingen kun je met kerst net zo goed gebruiken. Kies apparaten die werken op gewone of oplaadbare batterijen.

Het kind dat creatief is

Dit kind heeft echt materiaal nodig, en tijd zonder iemand die zegt hoe het moet worden.

Een punnikklos en drie bollen wol. Een houten klosje met vier pinnen, waarmee de wol een lang gebreid koord wordt. Het koord wordt een pannenonderzetter, een sjaal voor de knuffel of een touw voor de hut. Een zesjarige leert het in een kwartier, en de handen hebben iets te doen terwijl jullie naar een luisterboek luisteren.

Een blok met lege stripvakjes. Pagina's met kant-en-klare vakjes en lege tekstballonnen, een dunne zwarte pen en een paar kleurpotloden. Het kind dat geen zin heeft om lang te schrijven, kan in plaatjes vertellen, en de negenjarige vult de tekstballonnen zelf in. Bind de pagina's in het voorjaar samen tot een boek.

Ovenhardende klei in veel kleuren. Klei die uithardt in een gewone oven, zodat de figuurtjes heel blijven. Het kunnen kleine dieren worden, een hele kerststal of eigen speelstukken. Bak op bakpapier en houd je aan de temperatuur op de verpakking.

Een kalimba. Een duimpiano, een houten kistje met metalen tongetjes die je met je duimen aantokkelt. Hij is in één toonsoort gestemd, zodat je er bijna niet vals op kunt spelen, en hij klinkt al vanaf de eerste minuut mooi. Bij veel kalimba's horen noten met cijfers of kleuren die het kind zelf kan lezen.

Aquarelpotloden en een echt aquarelblok. Kleurpotloden die waterverf worden als je met een natte kwast over de tekening gaat, en dik papier dat niet gaat bobbelen. Echt materiaal laat zien dat je de tekeningen van het kind serieus neemt.

Het kind dat zich afvraagt hoe alles werkt

Dit is het kind dat ‘waarom’ blijft vragen tot de volwassenen het antwoord niet meer weten.

De uit-elkaar-schroefkist. Een oude wekker, een telefoon met snoer of een toetsenbord van de rommelmarkt, een setje kleine schroevendraaiers en een muffinvorm om de schroefjes in te leggen. Hier mag het kind iets kapotmaken met toestemming, en de motor, de tandwieltjes en de veren binnenin ontdekken. Haal de batterij eruit en knip het snoer eraf voordat je het inpakt. Kies kleine, eenvoudige apparaten, en nooit iets groots dat in het stopcontact heeft gezeten, zoals een magnetron of een oude tv.

Een set om kristallen te kweken. Poeder dat je oplost in warm water, en na een paar dagen groeien er kristallen in de pot. Het kind kijkt elke ochtend, en het wordt scheikunde op de vensterbank. De set bevat chemicaliën, en veel sets zijn gemaakt voor iets oudere kinderen en moeten met een volwassene gebruikt worden. Lees de leeftijd en de waarschuwingen op de doos, zet de pot buiten bereik van kleine broertjes en zusjes en bewaar de handleiding.

Een eenvoudige microscoop en lege objectglaasjes. Een kindermicroscoop met een lampje en twee of drie vergrotingen, en een doosje objectglaasjes die het kind zelf vult: een haar, een paar zoutkorrels, een stukje uienvlies of de vleugel van een vlieg uit de vensterbank. Daar ontdekt het kind dat alles er van dichtbij anders uitziet. Kies een microscoop die op gewone batterijen werkt.

Een waterraket. Een raket die je maakt van een plastic fles en lanceert met water en lucht uit een fietspomp. Het is natuurkunde in de tuin, en hij vliegt hoger dan iemand denkt. Het is een voorjaarscadeau dat je in december inpakt. Richt hem weg van mensen en huizen, en laat een volwassene de pomp bedienen.

Vier gekke cadeaus voor de tussenjaren

Dit zijn de cadeaus die op geen enkel verlanglijstje staan, maar die het kind zich herinnert.

De hutbouwset in een doos. Tien stevige klemmen, een touw, twee oude lakens en een lichtsnoer op batterijen. Alle kinderen bouwen hutten, en met een eigen doos hoeven ze het dekbed niet van het bed te halen. Kies een lichtsnoer dat werkt op gewone batterijen, want veel kleine lichtsnoeren hebben knoopcellen, en laat het touw niet liggen waar een klein broertje of zusje slaapt.

Het kantoor in een doos. Een datumstempel, een bonnenboekje met carbonpapier, paperclips, een perforator en een nietmachine. Tussen zes en acht spelen veel kinderen winkeltje, bank en postkantoor, en echte kantoorspullen winnen het van nepspullen. Een halfjaar lang komen er bonnetjes voor alles.

Een brievenbus op de deur van de kamer. Een kleine brievenbus van blik of hout die op de deur van het kind wordt geschroefd, het liefst met een vlaggetje dat omhooggaat als er post is. Doe er op kerstavond de eerste brief in. Tijdens de kerstvakantie schrijven broers en zussen, ouders en oma briefjes, en het kind dat net heeft leren schrijven, krijgt een reden om terug te schrijven.

Een eigen kerstcadeau voor iemand anders. Geef het kind een doos met materiaal en de opdracht om een cadeau te maken voor iemand uit de familie, bijvoorbeeld een peperkoekenhuis voor de buren of een zelfgemaakte adventskalender voor een broertje of zusje volgend jaar. Het is een cadeau dat er twee wordt, en het kind ziet iemand anders iets openmaken wat het zelf heeft gemaakt.

Veilig onder de kerstboom, als er broertjes of zusjes zijn

De cadeaus op deze pagina zijn gemaakt voor kinderen tussen zes en negen jaar. In hetzelfde huis is er vaak iemand van drie, of één, en dan gelden andere regels.

• Waarschuwing of advies. Het getal op de doos, zoals 6+ of 8+, is een advies over wat het kind aankan. Een waarschuwing dat het speelgoed niet geschikt is voor kinderen onder de drie jaar gaat over gevaar, meestal kleine onderdelen die in de keel vast kunnen komen te zitten. Die geldt voor het kleine broertje of zusje, ook al is het cadeau van de grote zus.
• Kleine onderdelen en knikkers. De knikkers van de knikkerbaan, de stukjes geode en de klei moeten wonen waar de kleintjes er niet bij kunnen. Kinderen onder de drie jaar mogen niet spelen met kleine onderdelen, kleine balletjes of lange touwtjes. Alles wat helemaal in een testcilinder voor kleine onderdelen past, geldt als klein onderdeel, en balletjes en ronde dingen die kleiner zijn dan 4,5 centimeter kunnen in de keel vast komen te zitten.
• Magneten. Kleine, sterke magneten zijn gevaarlijk voor alle leeftijden, niet alleen voor de kleinsten. Grotere kinderen slikken ze soms per ongeluk in als ze ze tijdens het spelen in hun mond houden. Meer dan één magneet, of een magneet en iets van metaal, kunnen elkaar in de darmen aantrekken. Heeft een kind een magneet ingeslikt, bel dan de huisarts of, in Zweden, 1177. Heeft het kind er meer dan één ingeslikt, ga dan direct naar het ziekenhuis.
• Knoopcelbatterijen. Ze zitten in lichtsnoeren, muziekkaarten, kleine zaklampjes en kleine apparaatjes. Een batterij die wordt ingeslikt en vast komt te zitten, kan snel zeer ernstige brandwonden door bijtende stoffen veroorzaken. Heeft een kind een knoopcelbatterij ingeslikt (of in de neus of het oor gestopt), of vermoed je dat, bel dan direct 112 en vraag naar Giftinformation (het Zweedse vergiftigingeninformatiecentrum). Probeer het kind niet te laten overgeven. Hoe jullie de batterijen bewaren, lees je in de gids over licht als de stroom uitvalt.
• Lange touwtjes en touwen van de hutbouwset en de stelten kunnen voor kleine kinderen een verstikkingsgevaar zijn. Laat ze niet liggen waar een klein broertje of zusje speelt of slaapt.
• Chemicaliën in kristalsets en klei moeten buiten bereik van de kleintjes worden bewaard, en de handleiding moet je bewaren.

In minder acute gevallen is Giftinformationscentralen dag en nacht bereikbaar op 010-456 67 00.

Tips: Koop je tweedehands, controleer dan of alle onderdelen heel zijn en of er niets ontbreekt. Speelgoed van vóór 2013 is vaak minder veilig dan nieuwer speelgoed, omdat de EU toen de regels voor speelgoed heeft aangescherpt.

Als het kind tien wordt

Ergens rond de tien jaar snapt het kind de grap van een echt gek cadeau, en dan kun je verder van het verlanglijstje afwijken. Voor de oudere kinderen zijn er eigen pagina's met kerstcadeaus voor je zoon en kerstcadeaus voor je dochter, vanaf tien jaar. En willen opa en oma liever tijd geven dan een ding, dan hebben we ideeën bij kerstcadeaus voor opa en oma.

Meer ideeën voor kerst met meer tijd samen en minder verplichtingen verzamelen we in onze gids over kerstmis met kinderen.