Gdzie bierze szczupak?
Wędkarstwo w Szwecji zebrane w jednym miejscu – rodzaje łowienia, wody odpowiednie dla rodziny i to, co musicie wiedzieć przed pierwszym rzutem.
Do poradnika o wędkowaniuNad, pod, podważ – a potem już tylko masło i żar
Szczupak leży na płaskim kamieniu przy brzegu, dobre pół metra długości, błyszczący od śluzu. To na niego wszyscy czekali. Stoicie teraz z nożem i wiecie, że szczupak jest smaczny, ale też, że jest pełen ości, na które nikt nie chce trafić w ustach.
Ości da się usunąć i nie jest to trudne, kiedy wie się, gdzie są. Cały przepis sprowadza się do trzech rzeczy we właściwej kolejności: śluz precz, ości precz, masło na patelnię. Same ości w kształcie Y usuwa się trzema ruchami – nad, pod, wyjmij. Działa to równie dobrze z własną zdobyczą w czerwcu, jak z filetem ze szczupaka z lady rybnej jesiennym wieczorem przy miejscu na grilla.
Jak rozkłada się ciepło na płycie do smażenia i gdzie jedzenie ma stać, kiedy dochodzi, przeczytasz tutaj: płyta do smażenia i patelnia nad ogniskiem. Żeliwna patelnia lepiej trzyma ciepło niż cienka stalowa, kiedy kładzie się na nią zimne kawałki ryby – zobacz: żeliwo nad ogniskiem.
Gotowaliście według tego przepisu? Wystaw ocenę
0,0 z 5 · 0 głosów
na 5
głos
głosów
Oceń ten przepis jako pierwszy.
Dziękujemy za głos!
Nie udało się teraz zapisać głosu. Spróbuj ponownie później.
🔥 Z ogniska
🔥 Z ogniska
🔥 Z ogniska
🔥 Z ogniska W domu wymieszajcie mąkę, bułkę tartą, sól i pieprz w szczelnym woreczku. Ugotujcie ziemniaki, pozwólcie im ostygnąć i wstawcie je do lodówki, żeby pojechały zimne. Letnie ziemniaki, które długo leżą w pojemniku na jedzenie, to dla bakterii najlepsze warunki, więc szybko je schłódźcie i przewoźcie w zimnie. Wymieszajcie kwaśną śmietanę z chrzanem i włóżcie ją do torby termicznej.
Jeśli kupiliście filet ze szczupaka, usuwanie ości też zróbcie w domu przy zlewie. Wtedy zabieracie tylko gotowe kawałki w torbie termicznej, a mają być zimne aż do chwili, gdy trafią na patelnię. Więcej o torbie termicznej i o tym, jak długo jedzenie może stać poza chłodzeniem, przeczytasz tutaj: higiena i zmywanie na zewnątrz.
Jeśli łowicie sami, wszystko dzieje się nad wodą. Rozpalcie ognisko, kiedy szczupak jest już na brzegu – zdąży się wypalić, kiedy patroszycie. Filetowanie szczupaka trwa dłużej niż okonia, a równa warstwa żaru pod płytą do smażenia potrzebuje około pół godziny. Podstawy ogniska, które daje żar, znajdziesz tutaj: rozpalanie ogniska.
Szczupak ma dodatkowy rząd ości w górnej części filetu, tuż nad linią środkową. Ości rozgałęziają się jak litera Y i biegną od rzędu kropek skośnie w stronę grzbietowej strony filetu. Nie da się ich wyciągać pojedynczo pęsetą jak ości łososia, bo odgałęzienia są wrośnięte w mięso. Dlatego wycina się cały rząd naraz.
Rząd zaczyna się blisko głowy i kończy mniej więcej na wysokości płetwy grzbietowej, kawałek przed ogonem. Nad nim jest gruby kawałek grzbietowy bez ości, a pod nim cieńszy kawałek brzuszny. Jeśli za pierwszym razem nie czujecie się pewnie, róbcie to spokojnie: najpierw odetnijcie gruby kawałek grzbietowy nad rzędem, potem kawałek brzuszny pod nim, a wąski pasek z ościami wyrzućcie. Tracicie trochę więcej mięsa, ale dostajecie trzy kawałki zupełnie bez ości.
Zanim zaczniecie panierować, zawsze przejedźcie palcem po kawałkach. Ość, która została, od razu wyczujecie, a łatwiej ją wyciąć teraz, niż znaleźć przy jedzeniu.
Szczupak ma setki ostrych zębów skierowanych do środka, a pokrywy skrzelowe też tną. Nigdy nie wkładajcie palców do pyska. Wyjmujcie haczyk długimi szczypcami albo peangiem i trzymajcie przy tym rybę za głową. Nóż do filetowania ma być ostry i zawsze ciąć w stronę od ręki, która trzyma rybę.
Masło, które pryska na skórę, i gorąca płyta na wysokości kolan to najczęstsze przyczyny oparzeń przy ognisku. Jeśli ktoś się oparzy: chłodź chłodną wodą przez mniej więcej kwadrans, nie dłużej, i nigdy lodem ani śniegiem. Jeśli tłuszcz na patelni się zapali, przykryjcie ją pokrywką i nigdy nie lejcie wody. Więcej o miejscu na ognisko i obowiązujących zasadach przeczytasz tutaj: bezpieczeństwo przy ognisku w przyrodzie, a przy zakazie palenia ognia decyduje länsstyrelsen (urząd wojewódzki) albo gmina.
Ryba musi być gorąca na wskroś. Surowa dzika ryba może zawierać pasożyty, a szczupak jest jedną z ryb słodkowodnych, które mogą przenosić larwy tasiemca szerokiego. Pasożyty giną, kiedy ryba odpowiednio się nagrzeje. Smażcie, aż mięso będzie białe na wskroś i będzie miało co najmniej 60 stopni w środku, i nigdy nie próbujcie surowego szczupaka. Jeśli szczupak ma być marynowany na surowo (gravad) albo wędzony na zimno, trzeba go najpierw zamrozić w temperaturze minus 18 stopni na trzy doby.
Szczupak a rtęć. Szczupak może zawierać rtęć, a jej poziom różni się w zależności od jeziora. Livsmedelsverket radzi kobietom w ciąży, karmiącym piersią i starającym się o dziecko, żeby nie jadły szczupaka częściej niż dwa–trzy razy w roku. Wszystkim innym, także dzieciom, zaleca się różnorodność: kto je samodzielnie złowionego szczupaka, okonia, sandacza albo miętusa częściej niż raz w tygodniu, z czasem może przyjąć za dużo rtęci. Länsstyrelsen i gmina mają dane o poziomach w poszczególnych jeziorach, a przy jeziorach zanieczyszczonych PFAS gmina może mieć własne zalecenia.
Ryba a mróz. Surowa ryba ma być trzymana w zimnie, w najwyżej 4 stopniach, od złowienia albo zakupu aż do smażenia. W letni dzień może leżeć poza chłodzeniem najwyżej dwie godziny i nigdy na słońcu. Usmażone resztki wstawcie do lodówki, gdy tylko wrócicie do domu.
Alergeny: ryba, gluten (mąka i bułka tarta) i mleko (masło, kwaśna śmietana).
Dzieci mogą pomagać prawie we wszystkim poza nożem i patelnią. Mogą pomóc opłukać szczupaka i zetrzeć śluz trawą, co zwykle jest jednocześnie obrzydliwe i zabawne. Niech policzą ości w kształcie Y w wyjętym pasku – wtedy zobaczą, dlaczego tnie się właśnie tak. Woreczek z panierką to idealne zadanie dla dziecka: włożyć kawałki, napompować woreczek i potrząsać.
Pokażcie z daleka zęby szczupaka i wyjaśnijcie, dlaczego nikt nie wkłada tam palców. Patelnią, masłem i nożem zajmuje się dorosły. Więcej sposobów na własne zadania dla dzieci przy ognisku znajdziecie tutaj: gotowanie z dziećmi nad ogniskiem.
Znajdźcie rząd białych kropek nad linią środkową filetu, lekko przesuwając ostrzem noża po mięsie. Tnijcie w dół tuż po grzbietowej stronie rzędu i prowadźcie nóż wzdłuż ości skośnie w stronę krawędzi grzbietowej. Potem natnijcie niecały centymetr po brzusznej stronie rzędu i pochylcie nóż pod ości, aż nacięcia się spotkają. Wyjmijcie wąski pasek ze wszystkimi ościami.
Kawałki o grubości około dwóch centymetrów potrzebują 3–4 minut z pierwszej strony i 2–4 minut z drugiej. Cieńsze kawałki smażą się szybciej. Ryba jest gotowa, kiedy mięso jest białe na wskroś, łatwo rozpada się na płatki i ma w środku co najmniej 60 stopni.
Szczupak z czystej wody ma łagodny smak. Posmak mułu bierze się najczęściej ze śluzu albo z płytkich, ciepłych wód latem. Spłuczcie śluz przed filetowaniem, odetnijcie skórę i opłuczcie albo osuszcie filety przed panierowaniem.
Kobiety w ciąży, karmiące piersią i starające się o dziecko nie powinny jeść szczupaka częściej niż dwa–trzy razy w roku – ze względu na rtęć. Dzieci i pozostali dorośli mogą jeść szczupaka, ale kto je samodzielnie złowione ryby słodkowodne, takie jak szczupak i okoń, częściej niż raz w tygodniu, powinien urozmaicać je innymi rybami.
Nie zawsze. Na wschodnim wybrzeżu Szwecji może obowiązywać zarówno minimalny, jak i maksymalny wymiar szczupaka, na dużych obszarach 40–75 centymetrów, oraz limit sztuk, które wolno zatrzymać w ciągu dnia. Wymiary różnią się w zależności od odcinka wybrzeża i mogą się zmieniać. Wiosną celowane łowienie szczupaka może być zakazane w niektórych rejonach przybrzeżnych i przy ujściach rzek. Na jeziorach i rzekach mogą obowiązywać lokalne wymiary ochronne i okresy ochronne, a zwykle potrzebne jest tam zezwolenie na wędkowanie. Zanim zatrzymacie szczupaka, zawsze sprawdźcie przepisy länsstyrelsen (urzędu wojewódzkiego) dla wody, w której łowicie. Więcej o tym, jak znaleźć łowisko, przeczytacie tutaj: wędkarstwo w Szwecji.
Tak, szczupaki bierze się spod lodu zarówno na błystkę podlodową, jak i na tyczkę z żywcem. Usmażcie go wtedy przy ognisku na brzegu tak samo jak okonia. Jak zaplanować cały dzień na lodzie, z ogniskiem na brzegu i planem B na wypadek, gdyby nie brało, przeczytasz tutaj: jedzenie z ogniska przy wędkowaniu podlodowym. Przepis na mniejszą zdobycz znajdziesz tutaj: smażony okoń na ognisku.
Więcej na dzień nad wodą ze szczupakami
Gdzie bierze szczupak?
Wędkarstwo w Szwecji zebrane w jednym miejscu – rodzaje łowienia, wody odpowiednie dla rodziny i to, co musicie wiedzieć przed pierwszym rzutem.
Do poradnika o wędkowaniuGrube kawałki wymagają właściwego pierścienia na płycie
Obsmaż na środku, dosmaż w pierścieniu dalej i trzymaj w cieple przy brzegu. Jak odczytać ciepło na płycie albo patelni.
Przeczytaj o płycie do smażeniaRybi śluz, nóż i zmywanie nad jeziorem
Zimno, czysto, do domu – tak oddzielicie surowe od usmażonego, umyjecie ręce bez kranu i nie zostawicie zmywania w jeziorze.
Przeczytaj o higienie w terenie