Vouw een pakketje dat niet lekt
Dubbele vouwen, lucht boven het eten en de juiste plek in het gloedbed – de hele techniek achter de hajkbomb, met tijden voor meer ingrediënten.
Naar de gids over foliepakketjesWorst, aardappel en ui in een zilveren bal die iedereen zelf maakt
De kring van potjes staat op een boomstam bij de vuurplaats: aardappelblokjes, stukjes worst, ui, partjes appel, geraspte kaas. Iedereen heeft een dubbelgevouwen vel folie in de hand, gebogen tot een kommetje met een klontje boter op de bodem. De een neemt alleen worst en aardappel, de ander doet er alles in wat er is. Dan worden de kommetjes dichtgedraaid tot zilveren ballen, de namen worden er met een stift op geschreven en de ballen worden aan de rand van de gloed gerold.
Dat is een hajkbomb: een Zweeds scoutspakketje van folie met worst en aardappel. De naam komt van de hajker, de trektochten van de scouts, en in de receptenverzamelingen van de scoutinggroepen betekent het bijna altijd hetzelfde: een eigen foliepakketje per persoon met worst, aardappel en ui dat direct in de gloed gaat. De falukorv (een milde Zweedse worst) is al klaar om te eten, dus wat bepaalt of de bom lukt, is de aardappel. Die moet klein genoeg zijn om zacht te worden voordat de onderkant verbrandt.
Heb je dit recept gemaakt? Geef je beoordeling
0,0 van de 5 · 0 stemmen
van de 5
stem
stemmen
Wees de eerste die dit recept beoordeelt.
Bedankt voor je stem!
Je stem kon nu niet worden opgeslagen. Probeer het later nog eens.
Thuis. Schil of schrob de aardappelen en snijd ze in blokjes die niet groter zijn dan een duimnagel. Snijd de wortel in dunne plakjes van een paar millimeter dik, want die is harder dan de aardappel. Snijd de worst in halve maantjes of blokjes, en de ui in dunne partjes. De appel kun je thuis in stukken snijden en in een potje met een beetje water doen zodat hij niet bruin wordt, of bij het vuur snijden. Doe alles in een eigen potje. Dan kan iedereen makkelijk zelf kiezen.
Kook de aardappelen voor als je weinig tijd hebt. Kook de blokjes ongeveer vijf minuten, tot ze halfzacht zijn. Giet ze af en koel ze snel in koud water, en zet het potje in de koelkast. In zetmeelrijk eten zoals aardappelen kunnen bacteriën die het koken hebben overleefd een gif vormen als het eten langzaam afkoelt, en dat gif verdwijnt niet als je het eten weer opwarmt. Neem de voorgekookte aardappelen daarom koud mee in de koelbox, nooit lauw. Meer daarover lees je bij gepofte aardappel in de gloed.
Onderweg. Worst en voorgekookte aardappelen zijn gekoelde producten. Leg ze in de koelbox met koelelementen en zet die in de schaduw. In de zomerwarmte mogen gekoelde producten niet langer dan twee uur buiten staan, en nooit in de zon. Haal de potjes er pas uit als het tijd is om de bommen te maken.
Bij het vuur. Steek het vuur aan zodra jullie aankomen. Een gloedbed waarop je kunt koken, duurt minstens een halfuur, vaak langer, en hoe je dat bouwt, lees je in vuur maken. Maak de bommen terwijl het vuur opbrandt.
Een hajkbomb kun je volgen zonder hem open te maken. Een gelijkmatig, zacht sissen betekent dat de boter en het vocht uit de groenten stomen en dat alles gaat zoals het hoort. Is de bom helemaal stil, dan ligt hij te ver naar buiten of op te koele gloed. Knettert het scherp en ruikt het aangebrand, dan is de onderkant te heet. Verplaats hem naar de rand en keer hem meteen.
Appel, tomaat en folie. Livsmedelsverket (de Zweedse voedselautoriteit) raadt aan zuur eten niet te bereiden in contact met aluminiumfolie, omdat er dan aluminium in het eten kan oplossen. Fruit telt als zuur, en daarom ligt de appel in de klassieke bom op bakpapier. Hetzelfde geldt voor tacosaus, tomaten en tomatenblokjes in de varianten hieronder. Aardappel, worst, ui en wortel zijn niet zuur en kunnen gewoon direct tegen de folie. Pak ook restjes met appel of tomatensaus niet in folie in, maar doe ze in een potje.
Gehakt moet helemaal gaar zijn. Bak gehakt altijd helemaal door, en 70 graden in de kern is een goede maat. Aan de kleur kun je dat niet zien. Het makkelijkst is het gehakt voor een hajkbomb thuis te bakken, snel af te koelen en koud mee te nemen, en het daarna te verwarmen tot het gloeiend heet is. Was je handen na rauw vlees, ook buiten. Hoe dat gaat zonder stromend water, lees je in hygiëne en afwassen buiten.
De stoom en de gloed. De folie wordt net zo heet als de gloed. Til de bommen op met een tang en vuurhandschoen, open ze op een steen en vouw ze van je af open. Laat de kinderen buiten de vuurplaats blijven als de volwassenen gloed uitschrapen en keren. Niemand draagt een hete bom in zijn handen, ook niet met een handschoen, want er kan heet vocht uit een vouw lopen die openscheurt.
Als iemand zich brandt: koel met koel water, ongeveer een kwartier, niet langer, en nooit met ijs of sneeuw. Ga naar een arts als er blaren zijn op een plek die groter is dan de eigen hand van degene die zich gebrand heeft, als de brandwond in het gezicht, op de handen of over een groot gewricht zit, als iemand hete stoom heeft ingeademd, en altijd als het kind een jaar of jonger is.
Het vuur. Controleer of er een stookverbod geldt waar jullie zijn. Het besluit van de länsstyrelse (de provinciale overheid) of de gemeente is bepalend, en wat er geldt, lees je in vuur maken in de natuur, regels en verantwoordelijkheid. Blus het vuur grondig met water als jullie klaar zijn. Meer over veilig vuur maken vind je in brandveiligheid in de natuur.
Allergenen: boter en kaas bevatten melk. Falukorv kan melk en soms andere allergenen bevatten, dus lees de verpakking als iemand in het gezelschap allergisch is.
De hajkbomb is gemaakt om door kinderen zelf in elkaar gezet te worden. Juist daarom is hij een klassieker geworden op scoutingkampen: elk kind bepaalt zelf wat erin gaat, en het wachten is leuker als het je eigen bal is die in de gloed ligt.
De hete bom uit de gloed tillen en openmaken doet een volwassene, of een ouder kind dat heeft geleerd zijn gezicht uit de stoom te houden. Het kind krijgt zijn bom pas als hij op de steen heeft gerust en is opengevouwen. Meer klusjes bij het vuur die bij verschillende leeftijden passen, vind je in koken met kinderen boven het vuur.
De vulling verschilt per scoutinggroep en per gezin, en dat is juist een deel van de lol. Dit zijn de meest voorkomende varianten:
Meer manieren om direct in de kolen te koken, staan bij gloed en folie en in de lijst met alle gloeiend hete recepten. Meer over de worst zelf lees je in de beste falukorv. En als de bommen op zijn, is de gloed nog genoeg voor banaan in folie met chocolade.
Een hajkbomb is een foliepakketje met eten dat je direct in de gloed van een open vuur legt. De naam komt van de hajker, de trektochten van de Zweedse scouts. De klassieke vulling is falukorv, aardappel en ui, vaak met appel, wortel of kaas, en meestal maakt iedereen zijn eigen bom.
Ongeveer 20–30 minuten als de aardappel rauw is en in blokjes van een centimeter gesneden, en ongeveer 10–15 minuten als de aardappel voorgekookt is. Bij kou en wind duurt het langer. Keer de bom elke vijf minuten en open er eerst één om te voelen of de aardappel gaar is. Hij is klaar als de aardappel zacht is en het vanbinnen sist.
Nee, maar het gaat sneller en wordt gelijkmatiger. Voorgekookte aardappelen moeten thuis snel afkoelen en koud in de koelbox mee. Rauwe aardappel werkt prima als de stukjes niet groter zijn dan een duimnagel.
Ja, maar leg de appel op een vel bakpapier binnen in de folie. Livsmedelsverket raadt aan zuur eten zoals fruit en tomaat niet te bereiden in contact met aluminiumfolie.
Ja. Leg hem op het rooster vlak boven de gloed. Het duurt een paar minuten langer dan direct in de gloed, maar je kunt de bommen makkelijker zien en keren.
Schraap het zwarte eraf en eet de rest. De volgende keer doe je meer boter op de bodem, leg je de bom verder naar de rand van de gloed en keer je hem vaker.
Meer om in de gloed te leggen
Vouw een pakketje dat niet lekt
Dubbele vouwen, lucht boven het eten en de juiste plek in het gloedbed – de hele techniek achter de hajkbomb, met tijden voor meer ingrediënten.
Naar de gids over foliepakketjesHele aardappelen in dezelfde gloed
Willen jullie liever een hele kruimige aardappel dan blokjes? Zo lang moet hij liggen, en zo voel je dat hij klaar is.
Naar gepofte aardappelsEen zoete bom na afloop
De gloed is genoeg voor het toetje – banaan met chocolade in folie duurt tien minuten en de kinderen kunnen bijna alles zelf.
Naar de chocoladebanaan